Sejm przegłosował nowelę ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
Sejm skierował do dalszych prac projekt nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowe przepisy mają dostosować polskie prawo do decyzji Rady UE.
W piątek Sejm odrzucił wniosek Konfederacji Korony Polskiej o zaprzestanie prac nad rządowym projektem nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Za jego odrzuceniem głosowało 238 posłów, 21 było za, a 170 wstrzymało się od głosu. Projekt został skierowany do dalszych prac w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych.
Podczas pierwszego czytania, które odbyło się dzień wcześniej, większość klubów opowiedziała się za kontynuacją prac legislacyjnych. Jednocześnie Konfederacja oraz Lewica zapowiedziały złożenie poprawek do projektu.
Wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Maciej Duszczyk wyjaśnił, że projekt stanowi kolejną nowelizację ustawy uchwalonej w związku z rosyjską agresją zbrojną na Ukrainę i związanym z tym napływem uchodźców wojennych do Polski oraz Unii Europejskiej. Celem nowych regulacji jest uszczelnienie systemu pomocy, tak aby trafiała ona wyłącznie do osób rzeczywiście jej potrzebujących.
Nowelizacja jest reakcją na decyzję wykonawczą Rady UE 2024/1836 z 25 czerwca 2024 r., która przedłuża obowiązywanie ochrony tymczasowej dla obywateli Ukrainy do 4 marca 2026 r. W związku z tym konieczne jest dostosowanie krajowych przepisów do obowiązującego prawa unijnego.
Doprecyzowane zostają także przesłanki do uzyskania świadczenia 800 plus, które będzie przysługiwać również dzieciom, które ukończyły szkołę ponadpodstawową przed ukończeniem 18. roku życia i kontynuują naukę na uczelni lub uczestniczą w kwalifikacyjnych kursach zawodowych.
Rozszerzenie to stanowi kontynuację wcześniejszych rozwiązań, które uzależniały wypłatę świadczenia dla obywateli Ukrainy od spełniania obowiązku szkolnego lub nauki. Od 1 czerwca 2025 r., zgodnie z nowym brzmieniem art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy, dziecko obywatela Ukrainy, na które wnioskowane jest świadczenie wychowawcze 800 plus lub które już je otrzymuje, musi realizować obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny lub obowiązek nauki w ramach polskiego systemu oświaty, aby świadczenie to mogło zostać przyznane lub nadal wypłacane. W celu weryfikacji prawa do świadczenia ZUS będzie pobierał z dedykowanej bazy danych informacje o tym, do jakiej szkoły lub placówki oświatowej uczęszcza dziecko.
Rozszerzony zostaje katalog przesłanek umożliwiających uchylenie zezwolenia na pobyt czasowy na okres 1 roku lub 6 miesięcy w przypadkach, gdy obywatel Ukrainy podał nieprawdziwe dane osobowe, przedłożył fałszywe informacje, zeznał nieprawdę, zataił prawdę, posłużył się podrobionym lub przerobionym dokumentem, bądź zawarł związek małżeński w celu obejścia przepisów dotyczących wjazdu cudzoziemców na terytorium Polski.
Wykluczona zostaje możliwość przyznania uprawnień osobom przekraczającym granicę krótkoterminowo na podstawie zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego. Resort spraw wewnętrznych wskazał, że osoby te przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyłącznie przez krótki czas, a ich pobyt nie jest związany z działaniami wojennymi na Ukrainie.
Projekt nowelizacji doprecyzowuje także zasady prowadzenia krajowego zbioru rejestrów, ewidencji i wykazów dotyczących cudzoziemców w systemie teleinformatycznym. Komendant Główny Straży Granicznej zostaje zobowiązany do rejestrowania danych zawartych w dokumentach uprawniających do przekroczenia granicy oraz pobierania odcisków linii papilarnych w celu jednoznacznej identyfikacji osób. Przy nadawaniu numeru PESEL będzie wymagany obowiązek osobistej obecności dzieci bez względu na wiek.
Projekt nowelizacji przewiduje również wydłużenie czasu załatwiania spraw przez wojewodów, w tym dotyczących udzielania zezwoleń na pobyt czasowy, pobyt stały oraz pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jak również zmiany zezwoleń oraz cofania zezwoleń na pobyt.
W celu zapobiegania nadużyciom, wprowadzony zostaje również wymóg potwierdzenia więzów rodzinnych obywatela państwa trzeciego z obywatelem Ukrainy odpowiednimi dokumentami stanu cywilnego lub innymi dokumentami wydanymi przez uprawnione organy.
Nowelizacja ustawy określa także, że przyjmowanie uchodźców wojennych z Ukrainy do ośrodków zbiorowego zakwaterowania zakończy się 31 października 2025 r., z wyjątkiem osób zaliczanych do grup wrażliwych. Od 1 listopada 2025 r. wojewoda będzie mógł udzielić pomocy w postaci zakwaterowania i wyżywienia między innymi dzieciom, na które pobierane jest świadczenie wychowawcze, emerytom pobierającym świadczenia emerytalne, osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym, osobom z orzeczeniem równoważnym oraz osobom, które ukończyły 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn, pod warunkiem niepobierania emerytury. W tych przypadkach przewidziano odpłatność w wysokości 15 zł za osobodzień.
Wsparcie dla jednostek samorządu terytorialnego obejmie kontynuację rozwiązań umożliwiających przydzielanie nauczycielom, za ich zgodą, godzin ponadwymiarowych w szkołach, w których utworzono dodatkowe oddziały dla dzieci i uczniów będących obywatelami Ukrainy.
Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy przewiduje również zmiany w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty, mające na celu uszczelnienie tzw. systemu uproszczonego umożliwiającego wykonywanie tych zawodów przez obywateli Ukrainy oraz osoby posiadające kwalifikacje uzyskane poza Unią Europejską. Zmiany obejmą również ustawę o zawodach pielęgniarki i położnej, umożliwiając właściwym okręgowym izbom pielęgniarek i położnych przedłużenie warunkowego prawa wykonywania zawodu wydanego w ramach procedury uproszczonej do czasu ukończenia kształcenia zgodnego z wymogami UE, jednak nie dłużej niż o 3 lata, co pozwoli na kontynuację zatrudnienia na terenie Polski.
Warto przeczytać: Polska spłaca odsetki od pożyczki udzielonej Ukrainie przez Komisję Europejską
Przypominamy, że zgodnie z ustaleniami ministrów spraw wewnętrznych państw członkowskich UE – państwa członkowskie porozumiały się politycznie w sprawie przedłużenia tymczasowej ochrony dla osób uciekających z Ukrainy o kolejne 12 miesięcy – do marca 2027. Jak wskazano w komunikacie spotkaniu, uchodźcy z Ukrainy będą nadal mogli korzystać z takich przywilejów jak dostęp do rynku pracy, opieki zdrowotnej oraz świadczeń socjalnych, bez konieczności składania
Według szacunków obecnie w Polsce przebywa od 2,5 do 2,8 miliona imigrantów, co stanowi od 6,6 do 7,5 proc. populacji kraju. Największą grupę przybyszów, około trzech czwartych, stanowią Ukraińcy. Według raportu przeprowadzonego przez Instytut WEI liczba imigrantów może wynosić nawet 4 mln.
Kresy.pl/gov.pl
