RPO kwestionuje legalność zmian w lekcjach religii. Wystosował list do Nowackiej

Rzecznik Praw Obywatelskich, Marcin Wiącek, wystosował pismo do minister edukacji Barbary Nowackiej, w którym poprosił o wyjaśnienie zmian dotyczących organizacji lekcji religii. Zwrócił uwagę na wątpliwości związane z konstytucyjnością podstawy prawnej wprowadzonego rozporządzenia oraz na możliwe naruszenia praw nauczycieli religii wynikające z ograniczenia liczby godzin lekcyjnych.

W swoim piśmie z 5 czerwca 2025 roku RPO alarmuje, że nowe przepisy wprowadzone rozporządzeniem MEN z 17 stycznia 2025 r. budzą poważne zastrzeżenia pod względem zgodności z Konstytucją. Podkreśla, że regulacje te dotyczą wolności sumienia i wyznania (art. 53 Konstytucji RP), a kwestie te powinny być określone ustawowo, a nie w akcie wykonawczym. RPO wskazuje też, że przepis art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, stanowiący podstawę do wydania rozporządzenia, jest zbyt ogólnikowy i nie spełnia konstytucyjnych wymogów określonych w art. 92 Konstytucji RP.

Rzecznik zaznacza: “Regulacje prawne określające podstawowe zasady korzystania z tej wolności stanowią tzw. materię ustawową i nie mogą być przekazywane do uregulowania aktem wykonawczym do ustawy. Tym bardziej nie powinno to zatem być rozporządzenie oparte na blankietowym upoważnieniu ustawowym, niezawierającym wytycznych dotyczących treści rozporządzenia. Dlatego też art. 12 ust. 2 u.s.o. budzi zasadnicze wątpliwości konstytucyjne, gdyż przekazuje do uregulowania w rozporządzeniu materie, które powinny znaleźć się bezpośrednio w ustawie. W związku z tym zasadne jest rozważenie, które z uregulowań obecnie ujętych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 12 ust. 2 u.s.o. powinny znaleźć się w ustawie, a które – jako materie niemające bezpośredniego związku z korzystaniem z wolności sumienia i religii – mogą pozostać w rozporządzeniu”.

Wiącek zwraca również uwagę, że przepis art. 12 ust. 2 u.s.o. jest sprzeczny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, ponieważ “nie zawiera żadnych wytycznych, którymi powinien kierować się organ wydający rozporządzenie. Także porównanie art. 12 ust. 2 chociażby z innymi przepisami w tej samej ustawie o systemie oświaty pokazuje jasno, że brakuje w nim wyszczególnienia, jakie aspekty powinny zostać uwzględnione w rozporządzeniu w sprawie lekcji religii. W konsekwencji istnieje ryzyko, że wszelkie zmiany dotyczące organizacji lekcji religii mogą być skutecznie kwestionowane, już tylko z tej przyczyny, że upoważnienie ustawowe nie odpowiada standardom z art. 92 ust. 1 Konstytucji”.

Przeczytaj: Polska rozważa wprowadzenie języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego w szkołach

Kolejnym problemem, który porusza Rzecznik, jest wpływ zmniejszenia liczby godzin religii na sytuację zawodową nauczycieli. Jego zdaniem, brak działań przygotowawczych i ochronnych może stanowić naruszenie zasady ochrony pracy, zagwarantowanej w art. 24 Konstytucji RP.

Jak podkreślił RPO: “Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 17 stycznia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach wywoła poważniejsze konsekwencje, jako że od 1 września 2025 r. liczba lekcji religii zostaje zmniejszona do jednej w tygodniu. Stowarzyszenie Katechetów Świeckich (SKŚ) szacuje, że liczba świeckich katechetów, którzy stracą pracę na początku nowego roku szkolnego, będzie wyższa niż podawana przez Ministerstwo Edukacji Narodowej liczba 10 tysięcy. Część osób będzie miała drastycznie ograniczony wymiar zatrudnienia”.

Rzecznik zauważył również, że wielu nauczycieli religii nie będzie miało możliwości zdobycia kwalifikacji do nauczania innych przedmiotów, co może prowadzić do poczucia “dyskryminacji, braku zrozumienia i niedoceniania ich pracy przez społeczeństwo, w szczególności przez władze państwa odpowiedzialne za politykę oświatową”.

W związku z powyższym, RPO zwrócił się do minister Nowackiej o odniesienie się do przedstawionych zastrzeżeń.

Zobacz: Trybunał Konstytucyjny zdecydował. Ocena z religii wraca do średniej

Czytaj: Episkopat: działania MEN są dyskryminujące i bezprawne

ekai.pl / Kresy.pl