Eurostat: Prawie 14% dzieci w UE żyje w warunkach “materialnego niedostatku”
Według najnowszych danych Eurostatu, w 2024 roku aż 13,6% dzieci poniżej 16. roku życia w Unii Europejskiej żyło w warunkach tzw. materialnego niedostatku. To znaczy, że nie miały one dostępu do co najmniej trzech z siedemnastu podstawowych dóbr lub usług uznawanych za niezbędne do prowadzenia godnego życia.
Z danych wynika, że najważniejszym czynnikiem chroniącym dzieci przed ubóstwem jest poziom wykształcenia ich rodziców. Wśród rodzin, w których rodzice posiadają wykształcenie wyższe, tylko 5,6% dzieci doświadcza materialnego niedostatku. W przypadku rodzin, w których rodzice mają jedynie wykształcenie podstawowe lub gimnazjalne, ten odsetek wzrasta aż do 39,1%.
Polska należy do krajów Unii Europejskiej, które najlepiej radzą sobie z ograniczaniem dziecięcego ubóstwa, szczególnie w grupie rodzin o niższym poziomie wykształcenia. W 2024 roku tylko 9,1% dzieci z takich rodzin było dotkniętych materialnym niedostatkiem. Lepiej wypadły jedynie Luksemburg (9,2%) i Szwecja (12,2%).
CZYTAJ TAKŻE: 2,5 mln osób w Polsce żyje w skrajnym ubóstwie, a ponad 17 mln doświadcza niedostatku
Wśród rodzin z wykształceniem wyższym Polska również plasuje się wysoko, choć w tej grupie dane wskazują głównie na inne kraje – najniższy poziom niedostatku wśród dzieci odnotowano w Słowenii (0,6%), Chorwacji (0,7%) i Czechach (0,8%).
Kraje Europy Południowej i Wschodniej mierzą się z poważniejszymi problemami. Grecja (33,6%), Rumunia (31,8%) i Bułgaria (30,4%) to państwa, w których największy odsetek dzieci żyje w ubóstwie materialnym. Szczególnie dramatycznie sytuacja wygląda w przypadku rodzin o niskim wykształceniu – w Słowacji aż 88,6% dzieci z takich rodzin żyje w niedostatku, w Bułgarii 84,1%, a w Grecji 77,2%.
Nawet dzieci z rodzin o wykształceniu wyższym nie są w tych krajach całkowicie bezpieczne – w Grecji 17,6% dzieci z takich rodzin nadal żyje poniżej akceptowalnego standardu.
Jedynie dzieci, które nie mają dostępu do danego dobra lub usługi z powodu braku środków finansowych, są uznawane za dotknięte materialnym niedostatkiem. Jeśli dany przedmiot lub aktywność nie występuje w ich życiu z innych powodów (np. wyboru rodziców, stylu życia czy ograniczeń kulturowych), nie wlicza się tego jako niedostatek.
Wskaźnik dziecięcego niedostatku materialnego opiera się na braku co najmniej 3 z 17 podstawowych dóbr i usług. Lista obejmuje m.in.: nowe ubrania, dwie pary butów, codzienny dostęp do świeżych owoców i warzyw oraz mięsa, ryb lub drobiu, odpowiednie książki, gry i zabawki (zarówno do użytku domowego, jak i na zewnątrz), możliwość uczestnictwa w zajęciach rekreacyjnych, imprezach okolicznościowych, wycieczkach szkolnych czy wakacjach. Na liście znajdują się także podstawowe dobra domowe, takie jak możliwość ogrzewania mieszkania, dostęp do internetu, posiadanie samochodu czy wymiana zużytych mebli. Uwzględniane są również problemy finansowe dorosłych domowników, takie jak zaległości w opłatach.
Warto podkreślić, że wykształcenie rodziców klasyfikowane jest na podstawie najwyższego poziomu edukacji osiągniętego przez jednego z opiekunów. Oznacza to, że jeśli matka posiada wykształcenie średnie, a ojciec jedynie podstawowe, dziecko jest przypisywane do kategorii rodzin z wykształceniem średnim. Taki sposób klasyfikacji pozwala lepiej zrozumieć, jak edukacja choćby jednego z rodziców może wpływać na dobrostan dziecka.
