Łotewski sąd skazał etnicznego Rosjanina na wieloletnie więzienie za zarzucanie państwu “etnobójstwa”
Przedstawiciel rosyjskiej mniejszości narodowej na Łotwie został skazany na ponad 10 lat więzienia za zdalne wystąpienie na konferencji organizowanej przez instytucję Rosji.
Tydzień temu sąd rejonowy w Rydze skazał rezydenta Łotwy, Aleksandra Gaponienkę na karę dziesięć lat więzienia i trzy lata w zawieszeniu za pomaganie państwu obcemu w działaniach skierowanych przeciwko Łotwie, a także za podżeganie do nienawiści i wrogości etnicznej, w tym rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, podał portal Łotewskich Mediów Publicznych (LSM). Prokurator wyraziła zadowolenie z wyroku, natomiast adwokat już zapowiedział odwołanie do wyższej instancji.
Powodem tak wysokiego wyroku z 27 stycznia są słowa wypowiedziane przez Gaponienkę rok wcześniej. W lutym 2025 roku Gaponienko zdalnie wziął udział w dyskusji zorganizowanej przez moskiewski Instytut Wspólnoty Niepodległych Państw zatytułowanej „Etnobójstwo rosyjskich rodaków w krajach bałtyckich, jako przygotowanie do wojny z Rosją”. Wyrażenie etnobójstwo oznacza zniszczenie określonej grupy narodowościowej nie przez fizyczne zabicie jej członków, ale przez uniemożliwienie wyrażania i pielęgnowania ich tożsamości narodowej, aż do pełnej asymilacji.
W swoim wystąpieniu Gaponienko oskarżył państwo łotewskie o wszechstronną dyskryminację ludności etnicznie rosyjskiej oraz działania asymilatorskie. Wspominał o likwidacji szkół nauczających w języku rosyjskim i ograniczeniach w publicznym używaniu tego języka. Portal LSM twierdzi, że za jedno z rozwiązań mających położyć kres etnobójstwu Gaponienko uznał interwencję Rosji, do której, jak proponował, z wyprzedzeniem należy przygotować ludność kraju.
Jego zwolennicy zaprzeczają temu ostatniemu, Gaponienko miał twierdzić, że działania Łotwy same prowokują wojnę z Rosją.
Gaponienko został zatrzymany jeszcze 13 lutego zeszłego roku i przebywał w areszcie tymczasowym. W tej samej konferencji, na której wygłosił on inkryminowae słowa, głos zabrali również inni obywatele Łotwy, w tym były członek Rady Miasta Rygi Rusłan Pankratow, który jest poszukiwany obecnie przez łotewskie organa ścigania, oraz były poseł do Parlamentu Europejskiego Andriej Mamikin. Ich sprawy karne są prowadzone odrębnie.
Rzeczniczka rosyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Maria Zacharowa nazwała te działania władz łotewskich naruszeniem zobowiązań kraju wynikających z kluczowych międzynarodowych traktatów dotyczących praw człowieka. „To kolejna próba zastraszenia ludności rosyjskojęzycznej przez rusofobiczny reżim rządzący Łotwą” – jej słowa zacytował portal RBK.
71-letni Gaponieno przez lat był pracownikiem naukowym w stopniu doktora, zajmował się historią i ekonomią. Jest oficjalnym bezpaństwowcem – nie nadano mu obywatelstwa Łotwy po odzyskaniu przez nią niepodległości. W 2018 roku oskarżono go o działania przeciwko suwerenności państwowej i integralności terytorialnej Łotwy, a w 2020 roku skazano go na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Próbował animować działalność organizacji “Kongres Nieobywateli”, która jednak nie została zarejestrowana przez łotewską administrację.
Znany był z działalności na rzecz publicznego używania jęzka rosyjskiego na Łotwie, współpracował przy tym z instytucjami państwa rosyjskiego. W ostatnich latach władze Łotwy przedsięwzięły natomiast politykę na rzecz organiczenia roli tego języka. Zlikwidowano sieć szkół z rosyjskim językiem nauczania części przedmiotów. Media publiczne zlikwidowały w większości audycje i relacje prowadzone w języku rosyjskim.
Warto dodać, że polityka ta uderzyła nie tylko w rosyjskojęzycznych obywateli Łotwy. W praktyce jej władze zlikwidowały też polskojęzyczne nauczanie dla kilkudziesięciotysięcznej społeczności miejscowych Polaków kresowych, a także polskojęzyczną audycję w państwowym radiu.
Według spisu ludności z 2011 r. prawie 27 proc. mieszkańców Łotwy stanowili Rosjanie. Część z nich jest bezpaństwowcami, którzy nie uzyskali obywatelstwa kraju zamieszkania. Kolejnych kilka procent to rosyjskojęzyczni mieszkańcy innych narodowości, jak Ukraińcy czy Białorusini. Łącznie proporcja osób używających na co dzień języka rosyjskiego, według ówczesnych danych dochodziła na Łotwie do 40 proc.
rus.lsm.lv/novayagazeta.ee/rbc.ru/kresy.pl
