Pierwsza partia Bułgarii nie chce koalicji z drugą – w Sofii nadal bez rządu

Lider zwycięskiej w czerwcowych wyborach partii “Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii” (GERB) Bojko Borisow zadeklarował, że nie zawrze ona koalicji z Ruchem na rzecz Praw i Wolnści (DPS).

W rozmowie z dziennikarzami Borisow powiedział, że negocjacje w sposób bezsporny wykazały, że GERB nie zwracał się o wsparcie DPS ani nie udzielał wsparcia tej partii. Wypowiedź ta padła na tle konfliktu w samym DPS, partii od 1990 r. reprezentującej znaczną w Bułgarii wspólnotę osób pochodzenia tureckiego.

W DPS doszło do ostrej rywalizacji między obecnym przewodniczącym Delianem Peewskim, a założycielem i historycznym przywódcą tej partii Ahmedem Doganem. Peewski wydał nawet decyzję o usunięciu z szeregów 17 spośród 47 parlamentarzystów stronnictwa. Komentatorzy przewidywali, że DPS może udzielić GERB wsparcia w konstruowaniu nowego układu rządzącego, tak jak bywało to już w ciągu ubiegłej dekady, a nawet przy okazji rządu rotacyjnego partii Borisowa i liberałów w poprzedniej skróconej kadencji parlamentu, który również otrzymywał wsparcia Peewskiego.

Na pytanie, kto jest bardziej preferowanym partnerem: Dogan, dzięki któremu Borisow wyrósł na scenie politycznej, czy Peewski, który wspierał GERB ostatnio, Borisow odpowiedział: „DPS nie brała udziału w koalicji, nie miał ministrów, nie braa udziału w negocjacjach” – zacytowała w czwartek agencja Novinite. Jak dodał – „Następnie, kiedy [przywódca Demokratycznej Bułgarii] Christo Iwanow zdecydował, że za wszelką cenę powinniśmy zmienić konstytucję i uczyniono to 160 głosami [za], przy stole pojawiła się DPS” – dodał Borisow.

Pytany jakiego rostrzygnięcie konfliktu wewnątrz DPS się spodziewa, były wieloletni premier odparł – “To trochę jak Hiszpania i Anglia w finale” – odnosząc się do trwających mistrzost Europy w piłce nożnej. Dodał jednak – “Im gorzej jest w sytuacji pozostałych partii, tym lepiej dla nas”

Scena polityczna Bułgarii była w pierwszych kilkunastu latach po upadku komunizmu kształtowana przez rywalizację postkomunistów i kolejne główne partie centroprawicy, która w pierwszej dekadzie XXI w. stała się GERB. Dzięki temu Borisow był premierem bałkańskiego kraju, z krótkimi przerwami, od 2009 do 2021 r. Ciągnęły się zanim oskarżenia o związki z przestępczością zorganizowaną jeszcze w czasach, gdy był wysokim oficerem policji, a także o skorumpowanie.

Borisow złożył dymisję w lutym 2021 r., po tym, gdy w 2020 roku stał się celem masowych protestów społecznych, a na scenie politycznej pojawiły się nowe siły liberalne, populistyczne, bądź nacjonalistyczne, które zmieniły linie podziałów. O ile GERB udało się jeszcze wygrać pierwsze przedterminowe wybory w kwietniu, choć minimalnie, bez szans na zebranie parlamentarnej większości, to kolejne, w lipcu, partia Borisowa przegrała. Jednak zwycięska w nich populistyczna partia „Jest taki naród” również nie zdołała stworzyć większości, głównie na skutek mało trafnych posunięć jej lidera, piosenkarza i telewizyjnego celebryty Sławiego Trifonowa, które zraziły potencjalnych partnerów koalicyjnych.

W trzecich wyborach przedterminowych w listopadzie 2021 r. zwyciężyła koalicja liberałów “Kontynuujemy zmiany”, której, dzięki koalicji z BSP i ITN, udało się w grudniu stworzyć rząd pod przewodnictwem Kiryłła Petkowa. Ten upadł jednak już w czerwcu po tym, gdy swoje poparcie wycofała ta ostatnia partia. Kolejne próby wyłonienia nowej większości nie powiodły się i prezydent Radew zdecydował się w sierpniu 2022 na rozwiązanie parlamentu. W efekcie zaszła konieczość rozpisania kolejnych przedterminowych wyborów, które odbyły się w październiku 2022 r. Jednak także po nich nie udało się wyłonić w nowym parlamencie większości.

Piąte wybory odbyły się w kwietniu 2023 roku. Ponownie wygrała w nich koalicja GERB-SDS z niewielką przewagą nad liberałami. Porozumienie tego obozu z koalicją liberałów z PP-DB okazało się politycznym przełomem umożliwiającym powołanie w tymże roku stabilnego rządu. Jednak już w kwietniu roku następnego załamał się on wobec niemożności koalicjantów z przymusu porozumienia się co do realizacji uzgodnionej wcześniej zmiany na stanowisku premiera.

Ostatnie wybory odbyły się 9 czerwca, jednocześnie z wyborami do Parlamentu Europejskiego. Zwyciężył w nich GERB, ale liberałowie doznali wyraźnych strat. Jak do tej pory część partii w nowym Zgromadzeniu Narodowym zdołała porozumieć się co do wyboru jej przewodniczącego.

novinite.com/kresy.pl