Polskie i ukraińskie uroczystości we Lwowie
Na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie oraz położonym tuż obok Cmentarzu Orląt Lwowskich trwają przygotowania do niedzielnych obchodów Dnia Wszystkich Świętych.
“Jak co roku organizujemy tu akcję »Światełko Pamięci«, czyli zbiórkę zniczy, które pierwszego listopada zapłoną na grobach ludzi pochowanych na Cmentarzu Łyczakowskim, bez względu na ich narodowość” – powiedział w środę PAP Grzegorz Opaliński, konsul generalny RP we Lwowie.
Choć zwyczaj palenia zniczy na grobach 1 listopada nie jest na Ukrainie obchodzony, w niedzielę na Cmentarzu Łyczakowskim pojawią się także ukraińscy mieszkańcy Lwowa.
Na ten dzień zaplanowano tu uroczystości pochowania sprowadzonych w październiku z Monachium szczątków członków Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i polityków Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. 1 listopada Ukraińcy świętują 91. rocznicę proklamowania Republiki.
“Jesteśmy przekonani, że akcja »Światełko Pamięci« nie będzie kolidowała z uroczystościami związanymi z ponownym pochówkiem ukraińskich działaczy” – podkreślił Opaliński w rozmowie z PAP.
Lwowski Cmentarz Łyczakowski został założony w 1786 r. i jest jednym z najstarszych istniejących do dziś cmentarzy w Europie. Spoczywa tu wielu znanych Polaków i Ukraińców.
Prócz Marii Konopnickiej i Gabrieli Zapolskiej, na cmentarzu pochowany jest m.in. matematyk Stefan Banach i malarz Artur Grottger. Wśród grobów zasłużonych Ukraińców znajduje się tu mogiła pisarza Iwana Franki, śpiewaczki operowej Salomei Kruszelnickiej i kompozytora Stanisława Ludkewycza.
W bezpośrednim sąsiedztwie Cmentarza Łyczakowskiego znajduje się Cmentarz Obrońców Lwowa, znany także jako Cmentarz Orląt.
Spoczywają tam Polacy polegli w walkach z Ukraińcami w latach 1918-1919 i w czasie wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r. Pochowanych jest tam blisko 3 tys. żołnierzy, głównie chłopców – stąd nazwa Cmentarz Orląt.
Po II wojnie światowej, z przyzwolenia ówczesnych władz sowieckich, cmentarz został zdewastowany. Prace porządkowe na nekropolii strona polska rozpoczęła w 1989 r. Doprowadziło to do sporów z władzami Lwowa, którym nie podobał się napis na płycie głównej cmentarza oraz obecność symboli, które w ich mniemaniu godzą w niepodległość Ukrainy.
Ostatecznie do otwarcia Cmentarza Orląt doszło w czerwcu 2005 r. W uroczystości wzięli udział prezydenci Polski i Ukrainy: Aleksander Kwaśniewski i Wiktor Juszczenko.
Mimo porozumienia wokół nekropolii, zawartego na najwyższym szczeblu, emocje wokół niej wciąż nie wygasają. Sprawa Cmentarza Orląt podnoszona jest praktycznie przy okazji każdej dyskusji na temat polsko-ukraińskich stosunków historycznych.
W październiku temat ten był omawiany na posiedzeniu Lwowskiej Rady Obwodowej, gdzie ponownie zarzucono Polakom, że umieszczają na swych miejscach pamięci narodowej na Ukrainie „symbole polskiego panowania”, w tym miecz-Szczerbiec na Cmentarzu Orląt.
Kwestię tę podjęto w odpowiedzi na wydany w sierpniu zakaz wjazdu do Polski uczestników młodzieżowego rajdu śladami przywódcy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów Stepana Bandery oraz w reakcji na zniszczenie przez nieznanych sprawców pomnika Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) na bieszczadzkiej górze Chryszczata w województwie podkarpackim.
Kurier Wileński/PAP/Kresy.pl
