Grodno. Stary zamek.
Pierwszy obiekt obronny postawili w Grodnie książęta ruscy w XI wieku. W 1398 r. Witold wybudował tu murowany, gotycki zamek z pięcioma basztami, który w głównym zrębie zachował się do dnia dzisiejszego. Przebudowany z polecenia króla Stefana Batorego. Od 1678 r. odbywał się w zamku co trzeci sejm zwyczajny Rzeczypospolitej.
Na początku XVIII w. został zniszczony przez Szwedów w czasie wojny północnej. Nigdy już nie powrócił do dawnej świetności. W XIX w. został przebudowany na carskie koszary. Po odzyskaniu niepodległości został odremontowany z przeznaczeniem na muzeum przyrodniczo-historyczne. Na terenie zamku wykopaliska archeologiczne, gdzie odkryto fundamenty starej XII -wiecznej cerkwi. Zamek z miastem łączy kamienny łukowy most, zbudowany na miejscu drewnianego w drugiej połowie XVII w.
zdj. 29_3 W. Czanturia „Historia architektury”, wyd. 1977 r.
28 czerwca 1660 roku pod Połonką, w Wielkim Księstwie Litewskim, wojska Rzeczypospolitej dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehę oraz wojewodę ruskiego Stefana Czarnieckiego rozbiły armię rosyjską księcia Iwana Chowańskiego.
Było to jedno z najważniejszych zwycięstw odniesionych przez Rzeczpospolitą w czasie wojny polsko-rosyjskiej z lat 1654–1667.
Bitwa rozegrała się w momencie, gdy sytuacja Wielkiego Księstwa Litewskiego pozostawała bardzo trudna. Wojska moskiewskie od kilku lat zajmowały znaczną część ziem litewskich, a Chowański oblegał Lachowicze, jedną z ważniejszych twierdz regionu.
28 czerwca 1914 roku w Sarajewie zginął następca tronu Austro-Węgier arcyksiążę Franciszek Ferdynand Habsburg oraz jego małżonka Zofia Chotek, księżna Hohenbergu. Zamachu dokonał Gawriło Princip, bośniacki Serb związany z organizacją Młoda Bośnia.
Wydarzenie to stało się bezpośrednim pretekstem do kryzysu lipcowego, który doprowadził do wybuchu pierwszej wojny światowej. Sam zamach nie był jedyną przyczyną konfliktu, ale uruchomił mechanizm polityczny i wojskowy, który w ciągu kilku tygodni objął najważniejsze mocarstwa Europy.
Wizyta następcy tronu w Bośni miała wyraźny wymiar polityczny. Bośnia i Hercegowina od 1878 roku znajdowała się pod austro-węgierską administracją, a w 1908 roku została formalnie anektowana przez monarchię habsburską. Decyzja ta wywołała gwałtowny sprzeciw Serbii oraz środowisk południowosłowiańskich, które widziały w Wiedniu główną przeszkodę dla realizacji własnych planów narodowych.
27 czerwca 1629 roku pod Trzcianą, w rejonie dzisiejszej wsi Trzciano w województwie pomorskim, rozegrała się jedna z najświetniejszych bitew polskiej jazdy w XVII wieku. Wojska polsko-cesarskie dowodzone przez hetmana polnego koronnego Stanisława Koniecpolskiego i generała Jana Jerzego von Arnima rozbiły szwedzką kawalerię Gustawa II Adolfa.
Bitwa, choć zwycięska, nie odwróciła losów wojny, zakończonej kilka miesięcy później niekorzystnym dla Rzeczypospolitej rozejmem w Altmarku.
26 czerwca 1961 roku w Ciudad de Guatemala zmarł Andrzej Bobkowski, jeden z najoryginalniejszych polskich pisarzy emigracyjnych XX wieku, autor „Szkiców piórkiem” i człowiek, którego nazwano później „chuliganem wolności”.
Urodził się 27 października 1913 roku w Wiener Neustadt. Był synem Henryka Bobkowskiego, oficera armii austro-węgierskiej, a później generała brygady Wojska Polskiego, oraz Stanisławy z Malinowskich. Dzieciństwo spędzał m.in. w Lidzie, Wilnie, Warszawie, Toruniu i Modlinie. Uczył się w krakowskim Gimnazjum św. Anny, a następnie studiował w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej. Po studiach pracował w hucie Laura w Siemianowicach Śląskich.
W grudniu 1938 roku poślubił Barbarę Birtusównę, plastyczkę. Kilka miesięcy później małżonkowie wyjechali do Francji. Po klęsce Francji w 1940 roku Bobkowski wracał rowerem z południa kraju do Paryża. Zapis tej podróży oraz doświadczenia okupacyjnej Francji stały się podstawą „Szkiców piórkiem”, wydanych w 1957 roku przez Instytut Literacki w Paryżu.
28 czerwca 1927 roku Wawel stał się świadkiem wydarzenia o wymiarze historycznym i symbolicznym — do królewskiej nekropolii złożono prochy Juliusza Słowackiego.
Był to drugi pogrzeb poety, zmarłego w 1849 roku na emigracji w Paryżu i pierwotnie pochowanego na cmentarzu Montmartre. Powrót wieszcza do ojczyzny po niemal 80 latach był wyrazem hołdu dla jego twórczości, ale także potwierdzeniem jego miejsca w panteonie narodowym.
Decyzja o sprowadzeniu szczątków poety zapadła na początku XX wieku. Planowano pochówek w 1909 roku — w setną rocznicę jego urodzin — jednak sprzeciw kardynała Jana Puzyny przekreślił te zamiary. Udało się je urzeczywistnić dopiero w 1927 roku, gdy premierem był marszałek Józef Piłsudski, wielki admirator twórczości Słowackiego. To on doprowadził do porozumienia z arcybiskupem Adamem Sapiehą i uzyskania zgody na pochówek w katedrze wawelskiej.
28 czerwca 1956 roku w Poznaniu rozpoczął się pierwszy masowy bunt robotniczy przeciwko władzy komunistycznej w PRL. Protest wyszedł z Zakładów im. Józefa Stalina, czyli dawnych zakładów Hipolita Cegielskiego, a w ciągu kilku godzin przerodził się w wystąpienie obejmujące centrum miasta.
Bezpośrednim powodem buntu były pogarszające się warunki życia i pracy. Robotnicy od miesięcy skarżyli się na zawyżone normy, spadek wynagrodzeń, błędne naliczanie podatków od pensji oraz lekceważenie ich postulatów przez administrację państwową.
W czerwcu 1956 roku pracownicy wybrali delegację, która pojechała do Warszawy na rozmowy w Ministerstwie Przemysłu Maszynowego. Przedstawiciele załogi usłyszeli tam zapowiedź częściowego spełnienia żądań. Kiedy jednak 27 czerwca do Poznania przyjechali przedstawiciele władz, wcześniejsze ustalenia nie zostały potwierdzone. „Delegacja przyjeżdża, mówi robotnikom Cegielskiego: słuchajcie, tym razem się udało. Tyle, że kiedy minister przyjechał, okazało się, że proponuje nie to, co dzień wcześniej uzgodniono” — wyjaśnił w rozmowie z PAP prof. UAM dr hab. Konrad Białecki z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Poznaniu.












