ORP „Sokół” zatapia „Eridanię” – największy sukces polskiej broni podwodnej
7 października 1943 roku polski okręt podwodny ORP „Sokół” zatopił w rejonie przylądka Promontore (dziś Kamenjak) niemiecki transportowiec wojska „Eridania” – dawny włoski liniowiec przejęty przez III Rzeszę.
Z trzech wystrzelonych torped dwie trafiły w cel; parowiec z ładunkiem m.in. amunicji zatonął w ciągu około pół godziny. Była to największa jednostka zatopiona podczas II wojny światowej przez okręt Polskiej Marynarki Wojennej – wydarzenie, które stało się symbolem bojowej sławy „Sokoła”.
Czytaj też: Polska Marynarka Wojenna zyska trzy nowe fregaty Miecznik
„Sokół” i „Dzik” – „Straszne Bliźniaki”
Czym był „Sokół”? To brytyjski okręt podwodny typu U, wydzierżawiony Polsce na mocy porozumień z Royal Navy. Zbudowany w Vickers-Armstrongs jako HMS „Urchin”, otrzymał polską nazwę i banderę 19 stycznia 1941 roku (numer taktyczny N.97). Dowódcą mianowano kpt. mar. Borysa Karnickiego; jego zastępcą został kpt. Bolesław Romanowski. Po szkoleniu w 3. Flotylli Okrętów Podwodnych „Sokół” rozpoczął patrole z Portsmouth, a następnie został przerzucony na Morze Śródziemne.
To właśnie na Malcie, a później w Bejrucie, okręt odniósł serię sukcesów przeciw żegludze państw Osi. Łącznie, w barwach polskich, zatopił co najmniej 14 jednostek przeciwnika: 13 statków handlowych i jedną wojenną. Za brawurowe działania „Sokół” wraz z bliźniaczym ORP „Dzik” dorobił się przydomku „Terrible Twins” – „Straszne Bliźniaki”. Wśród licznych epizodów kampanii śródziemnomorskich były zarówno nocne wejścia w nieprzyjacielskie porty, abordaż i wysadzanie mniejszych jednostek, jak i klasyczne ataki torpedowe na konwoje. 7 października 1943 roku, już pod dowództwem kpt. mar. Jerzego Koziołkowskiego, przyszedł największy sukces – zatopienie „Eridanii” na trasie Zadar–Wenecja.
Geneza „Sokoła” wiązała się z dramatycznymi stratami polskiej floty podwodnej po kampanii 1939 roku: utratą „Orła” i wycofaniem „Wilka”. Na polską prośbę Brytyjczycy przekazali nowo budowany okręt, a uroczystość podniesienia bandery z udziałem gen. Władysława Sikorskiego stała się wydarzeniem patriotycznym. Po wojnie, wypełniwszy zadanie, „Sokół” wrócił do Royal Navy. W 1949 roku został zezłomowany. Jego śródziemnomorskie kampanie – ukoronowane zatopieniem „Eridanii” – na trwałe wpisały się w historię polskiej broni podwodnej.
Kresy.pl
ORP „Sokół” z wywieszoną Jolly Roger w marcu 1944 roku, źródło: Wikipedia.
