MIASTO
Brasław. Studnia.
28 czerwca 1651 roku pod Beresteczkiem na Wołyniu rozpoczęła się jedna z największych i najważniejszych bitew powstania Chmielnickiego.
Starcie wojsk Rzeczypospolitej z siłami kozacko-tatarskimi przeszło do historii zarówno ze względu na skalę, jak i z powodu wielkiego zwycięstwa odniesionego przez armię dowodzoną przez króla Jana Kazimierza.
Beresteczko zakończyło serię klęsk i niepowodzeń wojsk polskich w wojnie z Kozakami. Króla wspomagali m.in. hetman wielki koronny Mikołaj Potocki, hetman polny koronny Marcin Kalinowski, książę Jeremi Wiśniowiecki, Aleksander Koniecpolski, Jerzy Sebastian Lubomirski oraz Stefan Czarniecki.
28 czerwca 1956 roku w Poznaniu rozpoczął się pierwszy masowy bunt robotniczy przeciwko władzy komunistycznej w PRL. Protest wyszedł z Zakładów im. Józefa Stalina, czyli dawnych zakładów Hipolita Cegielskiego, a w ciągu kilku godzin przerodził się w wystąpienie obejmujące centrum miasta.
Bezpośrednim powodem buntu były pogarszające się warunki życia i pracy. Robotnicy od miesięcy skarżyli się na zawyżone normy, spadek wynagrodzeń, błędne naliczanie podatków od pensji oraz lekceważenie ich postulatów przez administrację państwową.
W czerwcu 1956 roku pracownicy wybrali delegację, która pojechała do Warszawy na rozmowy w Ministerstwie Przemysłu Maszynowego. Przedstawiciele załogi usłyszeli tam zapowiedź częściowego spełnienia żądań. Kiedy jednak 27 czerwca do Poznania przyjechali przedstawiciele władz, wcześniejsze ustalenia nie zostały potwierdzone. „Delegacja przyjeżdża, mówi robotnikom Cegielskiego: słuchajcie, tym razem się udało. Tyle, że kiedy minister przyjechał, okazało się, że proponuje nie to, co dzień wcześniej uzgodniono” — wyjaśnił w rozmowie z PAP prof. UAM dr hab. Konrad Białecki z Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Poznaniu.
Bywa nazywany polskim Lourdes, choć pozostaje znacznie mniej znany niż francuski odpowiednik. 27 czerwca 1877 roku, wieczorem, w niewielkiej warmińskiej wsi Gietrzwałd rozpoczęły się objawienia Matki Bożej. Trwały do 16 września tego samego roku.
Głównymi wizjonerkami były dwie dziewczynki, ubogie Polki: trzynastoletnia Justyna Szafryńska z Nowego Młyna oraz dwunastoletnia Barbara Samulowska z Woryt.
Objawienia gietrzwałdzkie są jedynymi objawieniami maryjnymi w Polsce uznanymi przez Kościół katolicki. Należą też do nielicznych tego typu przypadków na świecie.
28 czerwca 1919 roku w Pałacu Wersalskim pod Paryżem podpisano traktat pokojowy z Niemcami, najważniejszy z układów kończących I wojnę światową. W imieniu odrodzonej Polski podpisy pod dokumentem złożyli Roman Dmowski i Ignacy Jan Paderewski.
Miejsce podpisania traktatu miało znaczenie symboliczne. Wersal był siedzibą francuskich królów, ale także miejscem, w którym w 1871 roku, po klęsce Francji w wojnie z Prusami, ogłoszono powstanie Cesarstwa Niemieckiego. W 1919 roku role się odwróciły: pokonane Niemcy musiały przyjąć warunki narzucone przez zwycięskie mocarstwa.
I wojna światowa, rozpoczęta w 1914 roku, przyniosła Europie zniszczenia na skalę nieznaną wcześniej. Zginęło około 9 mln żołnierzy, około 20 mln zostało rannych, a miliony cywilów doświadczyły głodu, przesiedleń i upadku dawnych struktur państwowych. Wojna doprowadziła do rozpadu czterech imperiów: niemieckiego, austro-węgierskiego, rosyjskiego i osmańskiego.
26 czerwca 1961 roku w Ciudad de Guatemala zmarł Andrzej Bobkowski, jeden z najoryginalniejszych polskich pisarzy emigracyjnych XX wieku, autor „Szkiców piórkiem” i człowiek, którego nazwano później „chuliganem wolności”.
Urodził się 27 października 1913 roku w Wiener Neustadt. Był synem Henryka Bobkowskiego, oficera armii austro-węgierskiej, a później generała brygady Wojska Polskiego, oraz Stanisławy z Malinowskich. Dzieciństwo spędzał m.in. w Lidzie, Wilnie, Warszawie, Toruniu i Modlinie. Uczył się w krakowskim Gimnazjum św. Anny, a następnie studiował w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej. Po studiach pracował w hucie Laura w Siemianowicach Śląskich.
W grudniu 1938 roku poślubił Barbarę Birtusównę, plastyczkę. Kilka miesięcy później małżonkowie wyjechali do Francji. Po klęsce Francji w 1940 roku Bobkowski wracał rowerem z południa kraju do Paryża. Zapis tej podróży oraz doświadczenia okupacyjnej Francji stały się podstawą „Szkiców piórkiem”, wydanych w 1957 roku przez Instytut Literacki w Paryżu.
27 czerwca 1978 roku z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartował statek Sojuz 30 z polsko-sowiecką załogą: dowódcą Piotrem Klimukiem oraz majorem Mirosławem Hermaszewskim, pierwszym Polakiem, który odbył lot w kosmos.
Misja była częścią programu Interkosmos, powołanego z inicjatywy ZSRR jako forma współpracy państw bloku socjalistycznego w badaniach przestrzeni kosmicznej. Polska uczestniczyła w nim od końca lat 60., prowadząc prace z zakresu fizyki kosmicznej, meteorologii, łączności, biologii i medycyny kosmicznej. Największym wcześniejszym sukcesem było umieszczenie w 1973 roku polskiej aparatury do badania promieniowania radiowego Słońca na satelicie „Kopernik 500”.
Decyzja o wysłaniu w kosmos przedstawicieli krajów socjalistycznych zapadła w 1976 roku. Kolejność lotów miała znaczenie polityczne i propagandowe. Strona sowiecka uznała, że jako pierwszy poleci kosmonauta z Czechosłowacji, następnie Polak, a dopiero później przedstawiciel NRD. Wybór ten wpisywał się w sytuację drugiej połowy lat 70., gdy w Polsce narastały problemy gospodarcze i pojawiały się zorganizowane środowiska opozycyjne.