Zełenski zapowiada otwarcie archiwów dotyczących „tragicznych wydarzeń na Wołyniu”
Wołodymyr Zełenski zapowiedział otwarcie archiwów ukraińskich służb dotyczących zbrodni wołyńskiej oraz wydanie kolejnych zezwoleń na poszukiwania i ekshumacje polskich ofiar.
Prezydent Ukrainy poinformował o tym w piątek, 17 lipca, po naradzie dotyczącej ukraińskiej polityki wobec Polski.
W spotkaniu uczestniczyli między innymi minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, szef gabinetu prezydenta Kyryło Budanow oraz dyrektor Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Ołeksandr Ałfiorow.
„Zostaną otwarte wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu” – zapowiedział prezydent Ukrainy.
Zełenski poinformował również, że ukraińskie władze mają wydać „znaczącą liczbę” dodatkowych zezwoleń na prace poszukiwawcze i ekshumacyjne. Jego zdaniem Polska i Ukraina powinny wspólnie zwiększyć możliwości prowadzenia takich działań.
Podczas narady omówiono także możliwe sposoby rozszerzenia dialogu między społeczeństwami obu państw oraz wzmocnienie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. UIPN ma opracować propozycje działań „niezbędnych do właściwego reprezentowania interesów Ukrainy”. Zełenski zwrócił się ponadto do rządu i parlamentu o rozważenie zwiększenia wsparcia finansowego i organizacyjnego dla tej instytucji.
Prezydent Ukrainy podkreślił, że stosunki polsko-ukraińskie powinny być dobrosąsiedzkie, równoprawne, wzajemnie korzystne i oparte na szacunku. Podziękował także Polsce za pomoc udzieloną Ukrainie po rozpoczęciu pełnowymiarowej rosyjskiej inwazji.
I held a meeting on our policy toward Poland. The priorities are clear: all of us in Europe need good-neighborly, equal, and mutually beneficial relations built on respect. Poland provided significant support to Ukraine after the start of Russia’s full-scale invasion, and we are… pic.twitter.com/5dNFQYqi1n
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) July 17, 2026
Na deklarację odpowiedział już premier Donald Tusk. „Z satysfakcją i nadzieją przyjmuję słowa i decyzje Wołodymyra Zełenskiego, dotyczące relacji między naszymi państwami, które muszą być oparte na wzajemnym szacunku i prawdzie” – oświadczył szef polskiego rządu. Dodał, że Polska jest gotowa do poważnego i przyjaznego dialogu zarówno w sprawach łączących oba państwa, jak i w kwestiach, które je dzielą.
Deklaracje Zełenskiego pojawiły się po kilku tygodniach napięć w relacjach polsko-ukraińskich. Kryzys wywołała decyzja ukraińskiego prezydenta o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”. Spotkało się to z krytyką polskich władz, a prezydent Karol Nawrocki pozbawił Zełenskiego Orderu Orła Białego.
W odpowiedzi Zełenski zwrócił odznaczenie. Z polskich orderów zrezygnowali również byli prezydenci Ukrainy i przedstawiciele ukraińskich władz. Pomimo późniejszych rozmów przedstawicieli obu państw strona ukraińska nie cofnęła decyzji dotyczącej nazwy jednostki.
Za ludobójstwo wołyńskie odpowiadają Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stepana Bandery (OUN-B) oraz podporządkowana jej Ukraińska Powstańcza Armia (UPA). Według szacunków polskich historyków w latach 1943–1945 na Wołyniu i w Galicji Wschodniej ukraińscy nacjonaliści zamordowali ponad 100 tys. Polaków.
