Gibraltar bez fizycznej granicy z Hiszpanią
Ponad 300 lat niewielki teren na Gibraltarze znajduje się we władaniu Londynu. Jednak granica między brytyjskim terytorium zamorskim a Hiszpania właśnie stała się znacznie mniej zauważalna.
O północy we wtorek oficjalnie usunięto ogrodzenie przebiegające jak dotychczas na granicy brytyjskiej eksklawy. Niemal natychmiast tłum ludzi zgromadzonych po obu stronach linii zaczął ją swobodnie przekraczać, już bez kontroli. „To, co tu czujecie, to braterstwo między dwoma narodami” – powiedział hiszpańskiemu nadawcy RTVE premier Gibraltaru Fabian Picardo, którego słowa przytoczyła agencja informacyjna Associated Press.
Kiedy Wielka Brytania opuściła Unię Europejska w 2020 roku, relacje między Gibraltarem a Hiszpanią i całą wspólnotą skomplikowały się. Dopiero w 2025 roku Londyn i Bruksela osiągnęły porozumienie w tej sprawie, co potwierdzono we wtorek podpisaniem stosownego dokumentu, którego stroną był także autonomiczny rząd terytorium zamorskiego.
„Negocjacje trwały cztery lata cierpliwych i skomplikowanych, ale ich wynik mówi sam za siebie” – powiedział komisarz UE Maroš Šefčovič – „To wyjątkowe uczucie widzieć, gdy upara mur”.
Bez umowy Gibraltar mógłby stanąć w obliczu twardej granicy lądowej z pełnymi kontrolami paszportowymi, co stanowiłoby ryzyko gospodarcze dla terytorium silnie uzależnionego od około 15 000 Hiszpanów – prawie połowy siły roboczej Gibraltaru – którzy codziennie przekraczają granicę w celach zarobkowych.
Porozumienie usuwa wszystkie bariery fizyczne, kontrole osób i towarów na przejściach granicznych między Hiszpanią a Gibraltarem. Kontrole będą jednak przeprowadzane w porcie i na lotnisku Gibraltaru.
Gibraltar został zajęty przez Wielką Brytanię podczas wojny o sukcesję hiszpańską w 1704 roku, a formalnie trafił pod zarząd Londynu na mocy traktatu pokojowego z Utrechtu z 1713 roku. W 1830 oficjalnie stał się brytyjską kolonią. Jego mieszkańcy odrzucili w dwóch referendach w 1967 i w 2002 roku możliwość przejścia terytorium pod zarząd Hiszpanii. Natomiast w 2016 roku podczas referendum w sprawie Brexitu za pozostaniem Wielkiej Brytanii w UE opowiedziało się ponad 90 proc. mieszkańców Gibraltaru.
apnews.com/kresy.pl
