Bł. Dorota z Mątowów – mistyczka z Żuław i rekluza z Kwidzyna
25 czerwca Kościół katolicki wspomina bł. Dorotę z Mątowów, średniowieczną mistyczkę, wdowę i rekluzę związaną z Mątowami Wielkimi, Gdańskiem oraz Kwidzynem.
Dorota urodziła się w 1347 roku w Mątowach Wielkich na Żuławach, w rodzinie osadników niderlandzkich Wilhelma i Agaty Schwartze. Według tradycji już w dzieciństwie odznaczała się głęboką religijnością. Jej duchowość kształtowała się w realiach XIV wieku, w państwie zakonu krzyżackiego, na pograniczu wpływów polskich, pruskich i niemieckich.
Jako młoda kobieta Dorota została wydana za mąż za gdańskiego rzemieślnika Adalberta. Zamieszkała w Gdańsku, gdzie prowadziła życie rodzinne i wychowywała dzieci. Źródła hagiograficzne podają, że urodziła ich dziewięcioro, ale większość zmarła wcześnie. Jedyna córka, która przeżyła kolejne epidemie, Gertruda, wstąpiła później do klasztoru benedyktynek.
Małżeństwo z Adalbertem nie było udane. Mąż ponoć dopuszczał się przemocy fizycznej wobec Doroty, próbując zmienić jej ekscentryczny tryb życia. Ona zaś łączyła obowiązki domowe z intensywną pobożnością, pokutą i pielgrzymkami. Odbywała wyprawy do znanych sanktuariów, m.in. do Akwizgranu, Kolonii i Rzymu. Po śmierci męża coraz wyraźniej dążyła do życia poświęconego wyłącznie modlitwie.
Ostatnie lata spędziła w Kwidzynie, gdzie jej kierownikiem duchowym został teolog Jan z Kwidzyna. To on spisał później jej żywot oraz relacje o wizjach i przeżyciach mistycznych. W 1393 roku Dorota, za zgodą władz kościelnych, została zamknięta jako rekluza w specjalnej celi przy katedrze św. Jana Ewangelisty. Przez okno podawano jej Komunię świętą i przez okno kontaktowała się z ludźmi, którzy przychodzili po modlitwę oraz poradę duchową.
W rekluzorium spędziła około 14 miesięcy. Zmarła 25 czerwca 1394 roku, otoczona opinią świętości. Jej grób szybko stał się miejscem pielgrzymek, a już na początku XV wieku rozpoczęto starania o wyniesienie jej na ołtarze. Formalne zatwierdzenie kultu nastąpiło jednak dopiero w 1976 roku, gdy papież Paweł VI potwierdził jej publiczną cześć jako błogosławionej.
Postać Doroty z Mątowów trafiła także do literatury. Günter Grass wykorzystał jej życiorys w powieści „Turbot” z 1977 roku, przedstawiając średniowieczną mistyczkę w formie literacko przetworzonej, m.in. przez pryzmat relacji z jej mężem i doświadczenia kobiety w świecie zdominowanym przez mężczyzn.
Czytaj też:
Święta, która nosiła buty zawieszone na sznurku – Jadwiga Śląska
Święta Elżbieta z Schönau. Mistyczka, która zmagała się z cierpieniem psychicznym
Kresy.pl
