Narodowy Dzień Powstań Śląskich. Polska pamięta o trzech zrywach z lat 1919–1921
20 czerwca obchodzony jest Narodowy Dzień Powstań Śląskich – państwowe święto ustanowione dla uhonorowania uczestników trzech zrywów z lat 1919–1921, które przyczyniły się do przyłączenia części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej.
Powstania śląskie były jednym z najważniejszych etapów walki o kształt zachodniej granicy państwa polskiego po odzyskaniu niepodległości. Ich uczestnicy wystąpili w obronie polskiej mowy, tożsamości narodowej i prawa mieszkańców regionu do związania Górnego Śląska z Polską.
Data święta nie została wybrana przypadkowo. 20 czerwca 1922 roku Wojsko Polskie, pod dowództwem generała Stanisława Szeptyckiego, rozpoczęło etapowe wkraczanie na przyznane Polsce terytorium Górnego Śląska. Polskie oddziały przekroczyły granicę w rejonie Szopienic, a na moście granicznym na Brynicy zostały uroczyście powitane przez mieszkańców. W wydarzeniu uczestniczyli między innymi wojewoda śląski Józef Rymer oraz przywódca powstań śląskich Wojciech Korfanty.
W wyniku powstań, plebiscytu oraz późniejszych decyzji międzynarodowych do Polski trafiła część spornego obszaru Górnego Śląska. Była to ziemia o dużym znaczeniu gospodarczym, obejmująca znaczną część śląskiego przemysłu. Polska uzyskała 29 proc. obszaru plebiscytowego, 46 proc. ludności, 50 proc. hutnictwa oraz 76 proc. kopalń węgla.
Święto zostało ustanowione ustawą z 12 maja 2022 roku, przyjętą przez Sejm z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy. Senat poparł ją bez poprawek 18 maja, a prezydent podpisał dokument 7 czerwca w Katowicach. Narodowy Dzień Powstań Śląskich nie jest dniem wolnym od pracy.
W 2026 roku główne uroczystości odbywają się między innymi w Katowicach przy Pomniku Powstańców Śląskich, a także w Grabówce w gminie Lubomia, gdzie zaplanowano udział prezydenta Karola Nawrockiego.
Narodowy Dzień Powstań Śląskich przypomina o wysiłku mieszkańców regionu, którzy po latach germanizacji zachowali polską tożsamość i podjęli walkę o przynależność Górnego Śląska do Polski. Powstańcy śląscy zapisali się w historii jako ludzie, którzy nie ograniczyli patriotyzmu do deklaracji, lecz potwierdzili go czynem zbrojnym i polityczną determinacją.
Czytaj też:
Cud nad Odrą dał Polsce Śląsk. III Powstanie śląskie
Kresy.pl
