DNI: USA finansowały ponad 120 laboratoriów biologicznych za granicą. Wśród nich były obiekty na Ukrainie

Ustępująca dyrektor wywiadu narodowego USA Tulsi Gabbard ujawniła informacje o finansowaniu przez Waszyngton ponad 120 laboratoriów biologicznych w ponad 30 krajach. Wśród nich znalazły się laboratoria na Ukrainie, które według amerykańskich służb mogły przechowywać niebezpieczne patogeny i były narażone na zagrożenia związane z wojną rosyjsko-ukraińską.

12 czerwca Biuro Dyrektora Wywiadu Narodowego USA opublikowało informacje o wieloletnim finansowaniu przez rząd Stanów Zjednoczonych ponad 120 laboratoriów biologicznych w ponad 30 krajach, w tym obiektów na Ukrainie.

Według Gabbard wiele z tych laboratoriów prowadzi lub prowadziło badania nad patogenami wywołującymi choroby zakaźne. Ujawnione informacje obejmują także laboratoria na Ukrainie, które mogły być narażone na atak, zajęcie lub uszkodzenie w związku z wojną rosyjsko-ukraińską.

Laboratoria w ponad 30 krajach

Biuro Dyrektora Wywiadu Narodowego USA przekazało, że opublikowane materiały mają świadczyć o „długotrwałym” finansowaniu zagranicznych biolaboratoriów przez amerykański rząd. Część z nich miała prowadzić badania z wykorzystaniem niebezpiecznych i wysoce zakaźnych patogenów.

Według ODNI amerykańska wspólnota wywiadowcza już wcześniej ostrzegała przed ryzykiem związanym z jednym z finansowanych przez USA laboratoriów biologicznych na Ukrainie. Obiekt miał prawdopodobnie przechowywać niebezpieczne patogeny i pozostawać podatny na zagrożenia ze strony Rosji.

„Na przykład, Wspólnota Wywiadów ostrzegała wcześniej, że finansowane przez USA laboratorium biologiczne na Ukrainie prawdopodobnie przechowuje niebezpieczne patogeny i jest narażone na długotrwałe zagrożenia ze strony Rosji w postaci ataku, przejęcia lub zniszczenia” — dodano w komunikacie.

Gabbard: informacje były ukrywane

Gabbard stwierdziła, że dowody dotyczące finansowania zagranicznych laboratoriów były przez lata ukrywane przed opinią publiczną. Według niej osoby kwestionujące oficjalne stanowisko były oskarżane o działanie na rzecz obcych państw.

„Pomimo oczywistego potencjału badań nad niebezpiecznymi patogenami w laboratoriach biologicznych do wywołania katastrofalnych skutków na skalę globalną, politycy, tak zwani eksperci zdrowotni, tacy jak były dyrektor Narodowego Instytutu Alergii i Chorób Zakaźnych Anthony Fauci, oraz przedstawiciele zespołu bezpieczeństwa narodowego administracji Bidena okłamywali Amerykanów co do istnienia laboratoriów biologicznych, finansowanych i wspieranych przez USA. Jednocześnie grozili osobom próbującym ujawnić prawdę” — stwierdziła ustępująca dyrektor wywiadu narodowego USA Tulsi Gabbard.

Gabbard zapowiedziała, że ODNI będzie nadal współpracować z innymi instytucjami federalnymi w celu ustalenia lokalizacji laboratoriów, rodzaju przechowywanych w nich patogenów oraz zakończenia niebezpiecznych badań typu gain-of-function.

„Biuro Dyrektora Wywiadu Narodowego (ODNI) będzie nadal ściśle współpracować z partnerami w całym rządzie, aby ustalić lokalizację tych laboratoriów, rodzaje przechowywanych w nich patogenów oraz zakończyć niebezpieczne badania typu gain-of-function, które zagrażają zdrowiu i dobrobytowi Amerykanów oraz ludzi na całym świecie” — powiedziała Gabbard.

Patogeny i badania typu gain-of-function

W finansowanych przez USA laboratoriach biologicznych miały być prowadzone lub wcześniej prowadzone badania z wykorzystaniem niebezpiecznych patogenów, w tym badania typu gain-of-function. Chodzi o metodę polegającą na modyfikacji organizmu w celu wzmocnienia określonej funkcji biologicznej.

Administracja Donalda Trumpa od miesięcy dokonuje przeglądu amerykańskich zasobów i dokumentów dotyczących biolaboratoriów finansowanych przez Waszyngton. W maju prezydent USA podpisał rozporządzenie wykonawcze wstrzymujące federalne finansowanie niebezpiecznych badań typu gain-of-function oraz nakazujące zawieszenie aktywnych projektów finansowanych przez amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia, jeżeli spełniają definicję takich badań.

Celem rozporządzenia jest uniemożliwienie wykorzystywania pieniędzy amerykańskich podatników do finansowania badań nad patogenami wysokiego ryzyka w państwach budzących obawy lub krajach pozbawionych odpowiedniego nadzoru.

Wśród instytucji zaangażowanych w sieć współpracy wymieniono m.in. Centers for Disease Control and Prevention oraz amerykańskie uczelnie, w tym University of Florida, University of Alaska, University of Tennessee, University of New Mexico i Kansas State University.

Laboratoria na Ukrainie

Nowo ujawnione informacje obejmują ponad 40 laboratoriów na Ukrainie, które miały być zbudowane lub wspierane przez USA. Według komunikatu część z nich przechowywała patogeny związane z programami broni biologicznej z czasów Związku Radzieckiego.

W materiałach wymieniono kolekcje szczególnie niebezpiecznych patogenów oraz repozytoria drobnoustrojów wywołujących choroby zakaźne. Wśród wskazanych zagrożeń znalazły się m.in. bakterie powodujące brucelozę i wąglik, a także patogeny związane z gruźlicą, afrykańskim pomorem świń, chorobą Newcastle, SARS i Ebolą.

USA miały również finansować ukraińskich naukowców prowadzących badania nad chorobotwórczymi szczepami ptasiej grypy oraz innymi zakaźnymi wirusami w laboratoriach o podwyższonym poziomie zabezpieczeń biologicznych.

Programy po zimnej wojnie i rosyjskie oskarżenia

Przez lata rząd USA finansował zagraniczne projekty w ramach programu Cooperative Threat Reduction, czyli Wspólnej Redukcji Zagrożeń. Program miał służyć zabezpieczaniu obiektów i programów badawczych z okresu zimnej wojny, których korzenie sięgały głównie radzieckich programów rozwijania technologii broni biologicznej i chemicznej.

Część obiektów pozostałych po sowieckich programach znajdowała się w Kijowie, Tbilisi oraz innych miejscach na obszarze byłego Związku Radzieckiego.

Wraz z pogorszeniem relacji Rosji z Zachodem Moskwa coraz częściej oskarżała USA o finansowanie obiektów biologicznych, które miałyby służyć opracowywaniu potencjalnej broni biologicznej. Waszyngton przez lata odrzucał takie zarzuty i wskazywał, że są one elementem rosyjskiej dezinformacji.

W 2023 roku Departament Stanu USA oskarżył Rosję o zwiększenie skali dezinformacji dotyczącej broni biologicznej. Według amerykańskiej dyplomacji Moskwa próbowała w ten sposób odwrócić uwagę od inwazji na Ukrainę, osłabić międzynarodowe poparcie dla Kijowa i usprawiedliwić wojnę.

Odejście Gabbard ze stanowiska

Ujawnienie materiałów nastąpiło na kilka dni przed odejściem Gabbard ze stanowiska dyrektor wywiadu narodowego USA. Nie było od razu jasne, dlaczego zdecydowała się na publikację informacji w tym momencie.

W maju Gabbard ogłosiła rezygnację z funkcji dyrektor wywiadu narodowego USA. Jako powód wskazano poważną sytuację zdrowotną jej męża.

Reuters podał, powołując się na własne źródło zaznajomione ze sprawą, że Gabbard została zmuszona do rezygnacji przez Biały Dom. Wcześniej pojawiały się informacje o różnicach zdań między nią a Trumpem, między innymi w sprawie Iranu.

Kresy.pl/odni.gov