Ukraina może otrzymać kolejne Gripeny. Zełenski udał się do Szwecji
Szwecja przygotowuje przekazanie Ukrainie myśliwców JAS 39 Gripen C/D oraz rozmowy o sprzedaży nowszych maszyn Gripen E. Według doniesień decyzja ma zostać przedstawiona podczas czwartkowej wizyty Wołodymyra Zełenskiego w Szwecji.
W czwartek premier Szwecji Ulf Kristersson ma gościć prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, a jednym z głównych tematów wizyty mają być myśliwce Gripen.
Szwedzki dziennik „Aftonbladet” podał, że Sztokholm przygotowuje się do przekazania Ukrainie myśliwców JAS 39 Gripen C/D. Równolegle mają rozpocząć się negocjacje w sprawie sprzedaży nowszych maszyn JAS 39 Gripen E, finansowanej z pożyczki Unii Europejskiej.
Według tych doniesień Kristersson ma odwiedzić 28 maja bazę lotniczą Uppland Air Wing w Uppsali. W programie wizyty przewidziano konferencję prasową dotyczącą międzynarodowej współpracy lotniczej.
Jeszcze na początku maja szef MON Ukrainy Mychajło Fiodorow zapowiedział, że szczegóły zakupu myśliwców mogą zostać ogłoszone w ciągu kilku miesięcy.
W lutym 2026 roku prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski poinformował, że władze w Kijowie przygotowują się do wpłaty zaliczki na zakup myśliwców Gripen oraz Rafale.
Unijna pożyczka na szwedzkie myśliwce
Przypomnijmy, że 4 lutego państwa członkowskie UE osiągnęły porozumienie w sprawie pakietu finansowego dla Ukrainy o wartości 90 mld euro, przekazywanego w formie pożyczki, co ma otworzyć drogę do wypłaty pierwszej transzy na początku drugiego kwartału 2026 roku. W tym samym uzgodnieniu 60 mld euro przypisano do wsparcia wojskowego, a 30 mld euro do potrzeb budżetowych oraz działań reformatorskich
W czasie spotkania ministrów UE, szwedzki szef MON Pål Jonson spotkał się ze swoim ukraińskim odpowiednikiem Mychajłem Fiodorowem. Jonson potwierdził, że część środków z unijnej pożyczki może zostać przeznaczona na zakup szwedzkich myśliwców.
List intencyjny i plan zakupu
22 października 2025 roku Ukraina i Szwecja podpisały list intencyjny, który otworzył możliwość zawarcia wiążącego kontraktu na dostawę szwedzkich myśliwców na Ukrainę. Kijów zamierza kupić od 100 do 150 najnowszych myśliwców JAS 39 Gripen E. Ponieważ dostawy nowych samolotów są perspektywą kilku lat, równolegle prowadzone są rozmowy o transferze używanych maszyn w wersjach C/D.
Podczas podpisania dokumentu premier Szwecji Ulf Kristersson oświadczył, że jest to „początek długiej podróży na następne 10–15 lat”.
Pierwsze dostawy Gripenów miałyby nastąpić około trzy lata po podpisaniu umowy. Z tego powodu samoloty są traktowane jako jeden z priorytetów przyszłej, powojennej floty myśliwskiej Ukrainy.
Ukraina dysponuje obecnie amerykańskimi myśliwcami F-16 oraz francuskimi myśliwcami Mirage. W listopadzie prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i prezydent Francji Emmanuel Macron podpisali deklarację intencji dotyczącą wzmocnienia ukraińskiego lotnictwa i obrony powietrznej, obejmującą możliwość przyszłych kontraktów na około 100 francuskich myśliwców Rafale.
Ukraińskie Siły Powietrzne wskazywały, że szwedzkie myśliwce są tańsze od porównywalnych ofert, tańsze w utrzymaniu i mogą zostać łatwo zintegrowane z ukraińskim systemem lotniczym.
Gripen E i jego możliwości
Gripen to rodzina wielozadaniowych myśliwców opracowanych przez szwedzką firmę Saab. Gripen E, oznaczany także jako Saab JAS 39E, jest nowoczesnym wielozadaniowym samolotem bojowym przeznaczonym do wykonywania misji w powietrzu, na lądzie i na morzu. Maszyna jest zdolna do przechwytywania celów oraz precyzyjnego rażenia obiektów przeciwnika.
Samolot wyposażono w systemy walki elektronicznej oraz radar AESA Raven ES-05. Te rozwiązania mają umożliwiać skuteczną walkę z wrogimi myśliwcami i systemami obrony powietrznej.
Szwedzka maszyna może także wykorzystywać zachodnie pociski powietrze-powietrze Meteor o zasięgu ponad 100 km. Uzbrojenie to daje Gripenowi przewagę nad większością rosyjskich samolotów.
Kresy.pl/Aftonbladet/Reuters
