Budapeszt negocjuje z Kijowem w kwestii węgierskiej społeczności na Zakarpaciu

Kwestia praw Węgrów zamieszkujących Zakarpacie od lat była kwestią konfliktującą Budapeszt z Kijowem. Viktor Orbán przez lata czynił przestrzeganie prawa kresowych Madziarów warunkiem ustępstw wobec Ukrainy.

“Jesteśmy gotowi współpracować z nowym rządem węgierskim we wszystkich kwestiach objętych naszą dwustronną agendą, w tym w kwestii mniejszości narodowych, w celu przywrócenia zaufania i dobrosąsiedzkich stosunków między naszymi krajami” – napisał w poniedziałek na X minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha, który poinformował – “w weekend odbyłem konstruktywną i merytoryczną rozmowę z wicepremier i minister spraw zagranicznych Węgier”.

Over the weekend, I had a constructive and substantive call with Hungary’s Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs, @_OrbanAnita.

I thanked my colleague for the Hungarian government’s principled and swift reaction to the latest Russian strikes against Ukraine.

I…

— Andrii Sybiha 🇺🇦 (@andrii_sybiha) May 18, 2026

Sybiha zapowiedział, że już “w tym tygodniu” strony przeprowadzą “rundę węgiersko-ukraińskich konsultacji na szczeblu ekspertów”, aby “znaleźć praktyczne i solidne rozwiązania dla mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu, które przyniosą korzyści obu krajom i naszym stosunkom dwustronnym”. Zadeklarował, iż celem władz Ukrainy jest “zapewnienie europejskich standardów i praktyk”.

Niemal w tym samym momencie w poniedziałkowy poranek swój wpis na X zamieściła wicepremier i nowa szefowa węgierskiej dyplomacji, Anita Orbán. Potwierdziła ona rychłe przeprowadzenie konsultacje, o jakich napisał Sybiha, podkreślając, że odbędą się one z “udziałem przedstawicieli społeczności węgierskiej na Zakarpaciu”. Twierdziła ona wręcz, że konsultację mają się rozpocząć już we wtorek w trybie zdalnym.

Jak cel węgierska minister spraw wewnętrznych wyznaczyła “szybkie i satysfakcjonujące rozwiązanie kwestii praw mniejszości” i “wymierny postęp dla społeczności węgierskiej na Zakarpaciu”. Ma do tego doprowadzić “konstruktywny i produktywny” dialog.

With the involvement of representatives of the Hungarian community in Transcarpathia, Hungarian–Ukrainian expert-level consultations aimed at resolving the rights of the Hungarian minority in Transcarpathia will begin. This was agreed upon during my telephone conversation over…

— Anita Orban (@_OrbanAnita) May 18, 2026

Obszar obecnego Zakarpacia co najmniej od XI wieku wchodził w skład monarchii węgierskiej. Po I wojnie światowej Węgry znalazły się w obozie przegranych i zostały zmuszone do podpisania Traktatu w Trianon, wskutek którego utraciły dostęp do morza, niemal dwie trzecie ludności (pozostało 8 z 21 milionów) oraz 71 proc. obszaru państwa (pozostało 93 tys. km² z 325 tys. km²). Poza granicami Węgier znalazło się 3,5 miliona Węgrów.

Wśród zagrabionych terenów znalazło się Zakarpacie, które trafiło w granice Czechosłowacji. W marcu 1939 r. region ogłosił niepodległość, a następnie został zajęty przez Węgry, który utrzymały nad nim kontrolę do 1944 r., kiedy przejęła go Armia Czerwona. W 1946 r. region stał się obwodem Ukraińskiej SRR.

W obwodzie zakarpackim do dziś zamieszkują etniczni Madziarzy stanowiący większość mieszkańców w gminach wzdłuż współczesnej granicy państwowej. Mniejszość węgierska liczy ok. 160 tys. osób, ok. 12 proc. ludności regionu.

Spór między Węgrami a Ukrainą o Zakarpacie dotyczy głównie statusu mniejszości węgierskiej zamieszkującej ten region oraz polityki językowej Ukrainy. Podejmowane po rewolucji na Majdanie decyzje władz Ukrainy pozbawiające mniejszości kolejnych praw w dziedzinie publicznego używania języka ojczystego i edukacji spowodowały ostry spór Kijowa i Budapesztu. Węgry rozpoczęły blokowanie integracji Ukrainy z NATO i Unią Europejską. Pod tym naciskiem władze Ukrainy podjęły w zeszłym rok podjęły decyzję o wycofaniu się z części kroków postrzeganych prze Węgrów jako dyskryminacyjne.

Szef węgierskiej dyplomacji Péter Szijjártó oświadczył w marcu, że Budapeszt będzie blokować postępy Ukrainy na drodze do Unii Europejskiej. Jako warunek zgody podał przywrócone prawa mniejszości węgierskiej w obwodzie zakarpackim, odebrane w 2015 r. w dziedzinie publicznego użycia języka innego niż ukraiński i użycia węgierskiego w edukacji. Węgierski minister podkreślił, że pomimo obietnic Kijów nie podjął konkretnych działań w tej sprawie.

x.com/kresy.pl