Izrael przegłosował ustawę o karze śmierci dla palestyńskich więźniów
W poniedziałek wieczorem izraelski parlament uchwalił ustawę umożliwiającą orzekanie kary śmierci wobec palestyńskich więźniów z Zachodniego Brzegu, przy odmiennych zasadach wobec obywateli Izraela. Przepisy znacząco zmieniają procedury sądowe, ograniczając możliwość apelacji i przyśpieszając wydawanie wyroków. W izraelskich więzieniach przebywa ponad 9300 Palestyńczyków, w tym kobiety i nieletni.
Izraelski parlament Kneset przyjął ustawę wprowadzającą karę śmierci dla Palestyńczyków z Zachodniego Brzegu skazanych za działania terrorystyczne. Przepisy zostały uchwalone stosunkiem głosów 62 do 48. Projekt poparła koalicja rządząca, a jego głównym promotorem był minister bezpieczeństwa narodowego Itamar Ben Gwir.
Czytaj także:
- Palestyński robotnik zginął z rąk Izraelczyków na Zachodnim Brzegu
- Czterech Palestyńczyków zabitych w Gazie, a izraelscy osadnicy uderzają w kolejne wsie
- Ataki izraelskich kolonistów przeciwko Palestyńczykom na Zachodnim Brzegu [+VIDEO]
„To dzień sprawiedliwości dla ofiar i dzień odstraszania naszych wrogów. Koniec z polityką łagodności dla terrorystów. Kto wybiera terroryzm, wybiera śmierć” — powiedział minister bezpieczeństwa narodowego Itamar Ben Gwir.
W trakcie głosowania obecny był premier Benjamin Netanjahu, który oddał głos za przyjęciem przepisów, mimo wcześniejszych wątpliwości części ugrupowań koalicyjnych. Poparcie wyrazili również liderzy partii religijnych, choć pojawiały się obawy dotyczące bezpieczeństwa żydowskiej diaspory.
Wyrok śmierci bez formalnego wniosku prokuratora
Nowe regulacje przewidują, że kara śmierci będzie stosowana wobec osób, które dopuściły się śmiertelnych ataków „z zamiarem zaprzeczenia istnienia Państwa Izrael”. Przepisy obejmują osoby sądzone przez sądy wojskowe, co w praktyce dotyczy głównie Palestyńczyków z Zachodniego Brzegu.
Egzekucje mają być wykonywane przez powieszenie, a ich przeprowadzenie przewidziano w ciągu 90 dni od wydania wyroku. Skazani będą przetrzymywani w odrębnych ośrodkach, bez możliwości odwiedzin poza upoważnionym personelem, a kontakt z prawnikami ograniczony zostanie do połączeń wideo.
Ustawa wprowadza również zmiany proceduralne. Do orzeczenia kary śmierci wystarczy zwykła większość głosów sędziów, zamiast dotychczas wymaganej jednomyślności. Jednocześnie zniesiono możliwość apelacji oraz ułaskawienia, co oznacza zasadnicze ograniczenie środków obrony.
Przepisy dopuszczają wydanie wyroku śmierci bez formalnego wniosku prokuratora, a sądy wojskowe na Zachodnim Brzegu uzyskały pełne uprawnienia w tym zakresie. Minister obrony może przedstawiać swoją opinię w sprawach objętych nową regulacją.
W przeszłości Izrael stosował karę śmierci wyjątkowo rzadko. Ostatnia egzekucja miała miejsce w 1962 roku i dotyczyła nazistowskiego zbrodniarza wojennego Adolfa Eichmanna.
Krytycy wskazują, że nowe przepisy dotyczą wyłącznie osób podlegających jurysdykcji sądów wojskowych, podczas gdy obywatele Izraela sądzeni są przez sądy cywilne. W praktyce oznacza to, że ustawa nie obejmuje żydowskich sprawców przemocy politycznej, o ile ich działania nie zostaną zakwalifikowane jako próba zaprzeczenia istnieniu państwa.
Przepisy nie obejmują członków Hamasu uczestniczących w atakach z 7 października 2023 roku, dla których przewidziano odrębny tryb postępowania.
W izraelskich więzieniach przebywa ponad 9300 Palestyńczyków, w tym kobiety i nieletni, co stanowi istotne tło dla toczącej się debaty o nowych przepisach oraz ich potencjalnych skutkach.
Reakcje międzynarodowe
Po przyjęciu ustawy organizacje praw człowieka podjęły działania prawne. „Stowarzyszenie Praw Obywatelskich złożyło petycję do Sądu Najwyższego, domagając się uchylenia ustawy o karze śmierci dla terrorystów, uchwalonej przez Kneset” — przekazała organizacja.
Eksperci ONZ wezwali do wycofania się z przepisów, wskazując na ryzyko naruszenia prawa do życia oraz dyskryminację Palestyńczyków. W ocenie ekspertów nowe regulacje ograniczają możliwość indywidualnej oceny spraw przez sądy i stosowania proporcjonalnych kar.
Sprzeciw wobec ustawy wyraziły także państwa europejskie. W niedzielę Wielka Brytania, Francja, Niemcy i Włochy wskazały na „głębokie zaniepokojenie” przyjętymi rozwiązaniami, podkreślając, że wprowadzenie kary śmierci „podważa obowiązania Izraela w zakresie przestrzegania zasad demokratycznych”.
Negatywne stanowisko zajęły również instytucje Unii Europejskiej oraz organizacje międzynarodowe, które podnoszą argumenty dotyczące naruszenia prawa do życia i zakazu tortur.
W reakcji na uchwalenie ustawy palestyńskie ugrupowania Hamas i Islamski Dżihad wezwały do przeprowadzenia ataków odwetowych. Jednocześnie pojawiły się ostrzeżenia, że nowe przepisy mogą prowadzić do eskalacji napięć w regionie.
Kresy.pl/The Times of Israel/Anadolu Agency
