Róg, który przerażał Rzymian. Bezcenny celtycki karnyks odkryty w Norfolk [+FOTO]
Na stanowisku archeologicznym kilka mil od Thetford w hrabstwie Norfolk odkryto jeden z najcenniejszych zabytków z epoki żelaza w historii Wielkiej Brytanii.
W trakcie rutynowych prac poprzedzających budowę osiedla zespół firmy Pre-Construct Archaeology natrafił na depozyt broni i insygniów wojennych, którego centralnym elementem jest niemal kompletny karnyks – wielki celtycki róg bojowy z brązu, ukształtowany w formie głowy zwierzęcia.
Karnyks był wysokim, ustawianym pionowo rogiem bojowym zwieńczonym głową zwierzęcia, którego dźwięk miał nieść się daleko ponad polem bitwy. Nie pełnił wyłącznie funkcji instrumentu muzycznego, lecz był narzędziem wojny psychologicznej — służył do zastraszania, dezorientowania i przytłaczania przeciwnika jeszcze przed rozpoczęciem walki. Skuteczność jego brzmienia odnotowywali już starożytni autorzy. Opisując bitwę pod Telamonem, grecki historyk Polibiusz pisał, że połączony dźwięk karnyksów i innych rogów wojennych był tak potężny, iż sprawiał wrażenie, jakby „wydobywał się z całej okolicy naraz”. Rzymianie często przedstawiali te instrumenty na reliefach jako trofea wojenne.
Karnyks ma 2000 lat
Norfolski egzemplarz, datowany na okres od około 50 roku p.n.e. do 50 roku n.e., jest najpełniejszym karnyksem, jaki kiedykolwiek odnaleziono w Europie. — To jeden z zaledwie trzech karnyksów odnalezionych w Wielkiej Brytanii i zarazem najbardziej kompletny egzemplarz w historii. Zachowała się rura, ustnik i dzwon — powiedział BBC konserwator Jonathan Carr.
Głowica rogu została wykonana z cienkiej blachy ze stopu miedzi, formowanej techniką repusowania. Przedstawia drapieżną, niemal smoczą głowę dzika, z mocno zaznaczonymi łukami brwiowymi, migdałowatymi oczami oraz szeroko otwartym pyskiem uzbrojonym w zęby i osobno mocowane kły. Po bokach znajdują się liściowate uszy, a wzdłuż zewnętrznej strony roztrąbu biegnie wysoki, ażurowy grzebień. Szyję zwierzęcia oplata podniesiony kołnierz oraz para okrągłych tarczek, tworzących wrażenie metalowego naszyjnika typu torkwes, charakterystycznego dla celtyckiej elity wojennej. W oczach zachowały się ślady dodatkowych aplikacji, które pierwotnie nadawały spojrzeniu intensywny, niemal żywy wyraz.
W depozycie znaleziono także fragmenty drugiego rogu, pięć guzów tarcz, nieznany przedmiot z żelaza oraz wyjątkową głowę dzika z blachy brązowej, będącą częścią wojskowego znaku. Karnyksy należą do najrzadszych zabytków świata celtyckiego, a połączenie ich z wojennym znakiem w jednym miejscu jest bez precedensu.
Znalezisko zostało wydobyte w bloku ziemi i zeskanowane przed rozpoczęciem prac konserwatorskich. Eksperci z Norfolk Museums Service podkreślają jego unikatowy charakter. — Pełne badania i konserwacja tych niezwykle kruchych pozostałości zmienią nasze rozumienie dźwięku i muzyki w epoce żelaza — stwierdził Fraser Hunter z National Museums Scotland.
Kresy.pl / BBC / Pre-Construct Archaeology
Czytaj też:
Największy „kontenerowiec” średniowiecza. Zbudowano go z polskiego drewna [+FOTO]
Ostrów Lednicki: archeolodzy znaleźli tajemniczą rzeźbę twarzy z czasów Mieszka I [+WIDEO]
