Święta, która nosiła buty zawieszone na sznurku – Jadwiga Śląska
15 października przypada rocznica śmierci Jadwigi Śląskiej. Żona księcia Henryka Brodatego z dynastii Piastów była wzorem dla Jadwigi Andegaweńskiej i bardzo długo była słynniejsza od polskiej królowej.
Jadwiga Śląska zapisała się w historii jako wzór chrześcijańskiej pobożności, dobroczynności i oddania ubogim.
Przyszła święta urodziła się między 1178 a 1180 rokiem w Bawarii, w możnym rodzie hrabiów Andechs i książąt merańskich. Wychowywała się w klasztorze benedyktynek w Kitzingen, gdzie zdobyła gruntowne wykształcenie oraz zapoznała się z ideałami życia zakonnego. W wieku około dwunastu lat została wydana za mąż za księcia Henryka Brodatego, syna Bolesława I Wysokiego. Małżeństwo to miało charakter polityczny, jednak z biegiem lat przerodziło się w duchową wspólnotę – w 1209 roku oboje małżonkowie złożyli śluby czystości, decydując się na życie w białym małżeństwie.
Zanim do tego doszło, para doczekała się jednak kilkorga potomków: Bolesława, Konrada Kędzierzawego, Henryka II Pobożnego, Agnieszkę, Zofię, Gertrudę oraz najmłodszego syna o nieznanym imieniu, prawdopodobnie Władysława. Henryk II Pobożny objął władzę po ojcu jako książę wrocławski i krakowski, natomiast Gertruda została przełożoną klasztoru cysterek w Trzebnicy, ufundowanego przez jej rodziców.
Chodziła boso, nosiła włosienicę
Jadwiga prowadziła życie pełne wyrzeczeń. Stosowała surowe posty, chodziła boso nawet zimą, nosiła włosiennicę i praktykowała ascezę. Według przekazów, kiedy spowiednik nakazał jej nosić buty, nosiła je przywieszone na sznurku, aby dosłownie spełnić polecenie, nie rezygnując z umartwienia. – Buty były bardzo ważnym symbolem statusu społecznego. Jadwiga, chodząc boso, rezygnuje ze znaku przynależności do pewnej warstwy, ponieważ w średniowieczu jedynie biedacy nie mogli sobie pozwolić na zakup obuwia – mówił w Polskim Radiu historyk dr Grzegorz Pac.
Pobożność Jadwigi budziła podziw, ale też zdumienie współczesnych – szczególnie jej radykalne gesty pokory i ubóstwa, które kontrastowały z książęcym pochodzeniem.
Jednocześnie księżna znana była z działalności dobroczynnej. Wraz z mężem ufundowała klasztor cysterek w Trzebnicy, ukończony w 1219 roku, który stał się jednym z najważniejszych ośrodków religijnych na Śląsku. Jadwiga zakładała szpitale i przytułki dla ubogich, m.in. szpital dla trędowatych w Środzie Śląskiej i szpital św. Ducha we Wrocławiu, a w okresach klęsk żywiołowych i głodu obniżała daniny w swoich dobrach.
Po śmierci Henryka Brodatego w 1238 roku Jadwiga zamieszkała w trzebnickim klasztorze, u córki, gdzie spędziła ostatnie lata życia. Nie przyjęła jednak ślubów zakonnych – pozostała świecką osobą konsekrowaną. Przeżyła sześcioro z siedmiorga swoich dzieci, a śmierć syna Henryka Pobożnego, poległego w bitwie z Tatarami pod Legnicą w 1241 roku, była dla niej szczególnym ciosem.
Pierwsza święta kobieta z dynastii Piastów
Księżna zmarła 15 października 1243 roku w Trzebnicy. Już w chwili pogrzebu uchodziła za świętą, a świadkowie mówili o cudownym rozświetleniu jej ciała. W 1267 roku papież Klemens IV kanonizował Jadwigę, czyniąc ją jedną z pierwszych świętych kobiet z dynastii Piastów. Od tej pory jej grób w Trzebnicy stał się miejscem pielgrzymek, a kult świętej szybko rozprzestrzenił się poza granice Śląska.
Jadwiga Śląska do dziś czczona jest jako patronka Śląska i Polski. W 1680 roku papież Innocenty XI rozszerzył jej kult na cały Kościół katolicki, a w 2010 roku dzień jej wspomnienia – 16 października – ustanowiono Świętem Województwa Dolnośląskiego. Jej żywot, opisany w średniowiecznym „Kodeksie lubińskim”, stał się jednym z najważniejszych przykładów kobiecej świętości w kulturze chrześcijańskiej.
Kresy.pl / Polskie Radio
Czytaj też: Piastowie pochodzą ze Szkocji?
