Portal Forward poinformował, że w amerykańskim stanie New Jersey zidentyfikowano dwa kolejne przypadki upamiętnienia SS Galizien.
Amerykański portal Forward opublikował 24 lipca aktualizację dotyczącą swojego dziennikarskiego śledztwa zatytułowanego „Nazi Collaborators Monuments Project”, którego celem jest dokumentowanie pomników i miejsc upamiętniających osoby współpracujące z III Rzeszą. Projekt obchodzi w tym roku swoją czwartą rocznicę.
Z informacji zawartych w najnowszym raporcie wynika, że od poprzedniego przeglądu, który miał miejsce dwa lata temu, w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie usunięto kilka monumentów wskazanych wcześniej przez redakcję. Jednocześnie jednak zidentyfikowano nowe lokalizacje, które wpisują się w zakres działań projektu.
Wśród najnowszych przypadków ujętych w bazie znalazły się dwa miejsca znajdujące się w stanie New Jersey. Pierwsze z nich to nagrobny monument na cmentarzu należącym do parafii “Saint Andrew Ukrainian Orthodox Memorial Church” w miejscowości South Bound Brook. Jak podano, na pomniku poświęconym „bojownikom o wolność Ukrainy” znajduje się emblemat dywizji SS Galizien – formacji zbrojnej wchodzącej w skład Waffen-SS. Po raz pierwszy o tym znalezisku poinformował badacz Moss Robeson za pośrednictwem platformy X.
W raporcie przypomniano również o podobnym przypadku z 2023 roku, gdy – po wcześniejszym materiale opublikowanym przez Forward – jeden z pomników w Filadelfii został zabity deskami. Chodziło o upamiętnienie również związane z dywizją SS Galizien.
In the cemetery of St Andrew Memorial Church in New Jersey, the HQ of the🇺🇦 Orthodox Church of🇺🇸, “stands a white granite cross with a height of almost 10 meters… erected in memory of the fighters for freedom of🇺🇦…engraved with insignia of 🇺🇦army,” including the 🇺🇦SS division pic.twitter.com/CiKBJfOL0V
— Moss Robeson 🇵🇸 (@mossrobeson__) September 14, 2023
Forward poinformował, że w kanadyjskim mieście Edmonton istnieje ulica nazwana na cześć Petro Sawaryna – byłego żołnierza SS Galizien, ukraińskiej dywizji Waffen-SS, będącej zbrojnym ramieniem Narodowosocjalistycznej Partii Niemiec.
Chociaż oficjalna nazwa ulicy brzmi Savaryn Drive, bez imienia „Petro”, dokumentacja z posiedzenia miejskiej komisji ds. nazewnictwa ulic z 2007 roku jednoznacznie wskazuje, że patronem jest Petro Sawaryn. Biogram dołączony do agendy zawiera informacje zgodne z życiorysem weterana wspomnianej jednostki.
Władze Edmonton potwierdziły, że decyzja o nadaniu nazwy zapadła w 2007 roku, zanim poznano szczegóły związane z udziałem Sawaryna w II wojnie światowej. Jak podano w oficjalnym komunikacie, „nazwa została wybrana na podstawie ponad 60-letniego zaangażowania Sawaryna w krzewienie języka i kultury ukraińskiej w Kanadzie, jako że Edmonton posiada bogate ukraińskie dziedzictwo i historię”.
Petro Sawaryn to jedna z blisko kilkunastu postaci związanych z dywizją SS Galizien, których nazwiska pojawiają się w ramach funduszy i darowizn na rzecz Kanadyjskiego Instytutu Studiów Ukraińskich przy Uniwersytecie Alberty. Instytucja ta od lat współpracuje z lokalną społecznością ukraińską, a część darczyńców upamiętnionych w jej strukturach to weterani tej kontrowersyjnej jednostki.
W 2023 roku Uniwersytet Alberty ogłosił decyzję o zwrocie środków z jednego ze stypendiów, które ufundowano na cześć Jarosława Hunki – innego weterana SS Galizien, którego udział w uroczystości parlamentarnej wywołał falę krytyki w Kanadzie i poza jej granicami. Uczelnia zobowiązała się wówczas także do przeprowadzenia przeglądu pozostałych funduszy o podobnym charakterze.
Na pytanie Forward – zadane półtora roku później – czy uniwersytet zrezygnował z pozostałych kontrowersyjnych darowizn, władze uczelni odpowiedziały drogą mailową, informując jedynie, że pieniądze ze stypendium Hunki zostały zwrócone jego rodzinie. Nie udzielono jednak jednoznacznej odpowiedzi na temat innych funduszy związanych z byłymi członkami SS.
Zobacz też: Obwód Tarnopolski uhonorował weterana SS Jarosława Hunkę
Kresy.pl/Forward
