Ze Sławoszem Uznańskim na orbitę poleciały pierogi i naszywka Hermaszewskiego
Sławosz Uznański-Wiśniewski, który w ramach misji IGNIS poleciał dzisiaj na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), zabrał ze sobą także przedmioty reprezentujące polską kulturę, naukę i dziedzictwo.
Polak już jest na orbicie, a misja przebiega planowo. Na ISS leci m.in. naszywka ze skafandra Mirosława Hermaszewskiego – pierwszego Polaka w kosmosie, a także pamiątki po Marii Skłodowskiej-Curie, mapa z dzieła Mikołaja Kopernika, bryłka soli z Wieliczki, fragment bursztynu, manuskrypt mazurka Fryderyka Chopina, wiersze Wisławy Szymborskiej, krajka z łódzkiego stroju ludowego oraz polskie litery (ą, ć, ę, ł itd.), wydrukowane w technologii 3D.
W tym wyjątkowym zestawie nie mogło zabraknąć symbolu polskiej kuchni – pierogów. Nie będą to jednak zwykłe pierogi, ale specjalnie opracowane, liofilizowane, gotowe do spożycia w warunkach mikrograwitacji.
„Kiedy dowiedziałem się, że mam możliwość zabrania czegoś polskiego w kosmos, pierogi były naturalnym wyborem” – przyznał Uznański. –„To potrawa, którą wszyscy na świecie kojarzą z Polską i której smak potrafi przywołać wspomnienia z domu”.
Projekt przygotowania tej potrawy trwał kilka miesięcy i był ogromnym wyzwaniem inżynierii żywności. Wszystkie produkty trafiające na orbitę muszą przejść rygorystyczne kontrole NASA i Europejskiej Agencji Kosmicznej.
Liofilizacja, czyli proces zamrażania i odparowywania wody w warunkach obniżonego ciśnienia, pozwala na zachowanie smaku i wartości odżywczych, przy znacznym zmniejszeniu masy produktu – co ma kluczowe znaczenie w transporcie kosmicznym. Tradycyjne pierogowe ciasto okazało się jednak zbyt grube – nie pozwalało na odparowanie lodu z farszu, co prowadziło do „eksplozji” pierogów w komorze liofilizacyjnej.
Rozwiązaniem było opracowanie cieńszego i bardziej elastycznego ciasta, a także zastosowanie drobnych nakłuć, które umożliwiły efektywną sublimację bez naruszania struktury pieroga. Za realizację odpowiadała firma Lyofood, która stworzyła pełne kosmiczne menu we współpracy z szefem kuchni Mateuszem Gesslerem. Oprócz pierogów, astronauci spróbują też zupy pomidorowej z makaronem, leczo z kaszą gryczaną i kruszonki z jabłkiem.
W warunkach mikrograwitacji jedzenie wymaga szczególnych rozwiązań – pierogi po nawodnieniu będą podawane w bulionie, który astronauci wypiją przez słomkę, a pierogi zjedzą z opakowania.
Kresy.pl / PAP –Nauka w Polsce
