Tablica Róży Luksemburg nie wróci na kamienicę w Zamościu. Decyzja po sprzeciwie IPN i braku zgody konserwatora

Tablica upamiętniająca komunistyczną działaczkę Różę Luksemburg nie zostanie odsłonięta w czwartek 5 marca na kamienicy przy ul. Staszica 37 w Zamościu. Jak wynika z informacji przekazanych w poniedziałek przez ratusz, przyczyną jest brak wymaganej zgody konserwatora zabytków na ingerencję w elewację budynku.

W czwartek w Zamościu zaplanowano konferencję pt. „Wolność jest zawsze wolnością dla myślących inaczej”, organizowaną wspólnie przez niemiecką Fundację im. Róży Luksemburg i miasto. Zgodnie z pierwotnym planem, o godz. 14:30 tablica miała zostać ponownie umieszczona na kamienicy przy ul. Staszica.

Sprawa wywołała falę krytyki i sprzeciw IPN.

Rzecznik zamojskiego ratusza Jacek Bełz poinformował w poniedziałek: „Pierwotnie tablica miała zawisnąć ponownie na kamienicy przy ul. Staszica, ale nie możemy tego zrobić ze względu na brak zgody konserwatora zabytków na prace na elewacji. Nie jesteśmy w stanie uzyskać tej decyzji do 5 marca, w związku z tym tablica nie może być zawieszona zgodnie z prawem”.

Dodał, że konserwator zabytków zwrócił się o opinię do Instytutu Pamięci Narodowej. Bełz przypomniał także, że Stare Miasto w Zamościu znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, dlatego „każda rzecz, która dzieje się na obiektach zabytkowych, wymaga zgody konserwatora”. Wskazał również, że miasto otrzymało blisko 2 mln zł z ministerstwa kultury na renowację kamienic i podcieni przy ul. Staszica, co wiąże się z prowadzonymi pracami i ustawieniem rusztowań.

Tablica zostanie zaprezentowana jedynie podczas konferencji w ratuszu – na sztaludze w Sali Consulatus. „Tablica będzie wystawiona na ten krótki moment, tylko na dzień konferencji – nie będzie eksponowana cały czas” – podkreślił rzecznik. Dodał jednak, że miasto nadal będzie podejmować starania, aby tablica Róży Luksemburg „była w tym samym miejscu, gdzie wcześniej”.

Wcześniej Instytut Pamięci Narodowej opublikował oświadczenie w tej sprawie. „Z oburzeniem przyjmujemy informację o planowanym przez władze Zamościa przywróceniu tablicy upamiętniającej komunistyczną działaczkę Różę Luksemburg. Działania te pozostają w sprzeczności z obowiązującym w Polsce porządkiem prawym –zakazem propagowania komunizmu oraz innych ustrojów totalitarnych w przestrzeni publicznej” – napisano w komunikacie.

Tablica została usunięta w 2018 roku na podstawie przepisów zakazujących propagowania komunizmu lub innych ustrojów totalitarnych poprzez nazwy i upamiętnienia w przestrzeni publicznej. Widniał na niej napis: „W tym domu w 1871 r. urodziła się Róża Luksemburg, wybitna działaczka międzynarodowego ruchu robotniczego”.

Róża Luksemburg urodziła się 5 marca 1871 roku w Zamościu. Była ekonomistką i działaczką ruchu socjaldemokratycznego w Polsce i Niemczech oraz współzałożycielką Komunistycznej Partii Niemiec. Zginęła 15 stycznia 1919 roku w Berlinie.

Czytaj: Władze Kostrzyna nad Odrą czczą inicjatora rozbiorów Polski