Pokojowa Nagroda Nobla 2025 dla Marii Coriny Machado – symbolu walki o demokrację w Wenezueli
Norweski Komitet Noblowski ogłosił, że tegoroczną Pokojową Nagrodę Nobla otrzymuje Maria Corina Machado, liderka wenezuelskiej opozycji i wieloletnia działaczka na rzecz praw człowieka.
Wyróżnienie przyznano jej za „nieustanną walkę o demokratyczne prawa obywateli Wenezueli oraz wysiłki na rzecz pokojowego przejścia od dyktatury do demokracji”.
Przeciwniczka Maduro
Machado od ponad dwóch dekad jest jednym z najważniejszych głosów sprzeciwu wobec reżimu Nicolása Maduro. Jako współzałożycielka organizacji „Súmate” już ponad 20 lat temu promowała wolne wybory, wybierając – jak sama mówiła – „głosy zamiast kul”. W 2024 roku była kandydatką opozycji w wyborach prezydenckich, jednak władze uniemożliwiły jej start. Mimo to pozostała w kraju, popierając innego kandydata opozycji i inspirując miliony Wenezuelczyków do pokojowej mobilizacji.
Komitet Noblowski podkreślił, że „Maria Corina Machado trzyma płomień demokracji zapalony pośród narastających ciemności”, a jej działalność dowodzi, że narzędzia demokracji są również narzędziami pokoju. Dla Wenezueli, która od lat pogrążona jest w kryzysie humanitarnym i gospodarczym, jej odwaga stała się symbolem nadziei.
Nominowany może być każdy
Zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Alfreda Nobla, do nagrody może być nominowana każda żyjąca osoba lub organizacja. Samo zgłoszenie nie stanowi jednak wyróżnienia. Historia zna kontrowersyjne przypadki, jak nominacja Adolfa Hitlera w 1939 roku, dokonana przez szwedzkiego parlamentarzystę w akcie ironii wobec polityki ustępstw ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii Neville’a Chamberlaina. W tym roku dużo mówiło się o możliwym Noblu dla Donalda Trumpa.
Norweski Komitet Noblowski składa się z pięciu członków powoływanych przez parlament na sześcioletnią kadencję, z możliwością ponownego wyboru. Skład odzwierciedla układ sił politycznych w Stortingu. Obecnie w Komitecie zasiadają: przewodniczący Joergen Watne Frydnes, działacz społeczny i przedsiębiorca; Anne Enger, była minister kultury; Asle Toje, ekspert ds. polityki zagranicznej; Kristin Clemet, była posłanka Partii Konserwatywnej; oraz Gry Larsen, była sekretarz spraw zagranicznych Norwegii.
Wybór Marii Coriny Machado wpisuje się w tradycję nagradzania osób, które w obliczu represji potrafiły łączyć odwagę z pokojowym działaniem. Jak podkreślił Komitet, „demokracja jest warunkiem trwałego pokoju, a jej obrona wymaga ludzi, którzy nie boją się mówić prawdy”.
W tym tygodniu ogłoszono również laureatów innych Nagród Nobla – w dziedzinie medycyny wyróżniono Mary Brunkow, Freda Ramsdella i Shimona Sakaguchiego, w fizyce Johna Clarke’a, Michela Devoreta i Johna Martinisa, w chemii Susumu Kitagadze, Richarda Robsona i Omara M. Yaghiego, a Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury otrzymał węgierski pisarz László Krasznahorkai.
Kresy.pl / NobelPrize
