Sondaż: 22 procent Europejczyków dopuszcza dyktaturę
Co piąty mieszkaniec Europy uważa, że w określonych sytuacjach dyktatura może być lepsza niż demokracja – wynika z badania przeprowadzonego w pięciu państwach i opublikowanego przez POLITICO. Sondaż wskazuje na rosnące niezadowolenie z funkcjonowania systemów demokratycznych.
Między 25 listopada a 16 grudnia 2025 roku przeprowadzono badanie opinii publicznej w Grecji, Francji, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Rumunii, którego wyniki opublikował portal POLITICO. Sondaż, zrealizowany przez pracownię AboutPeople na zlecenie think tanku Progressive Lab, wskazuje na istotny poziom rozczarowania sposobem funkcjonowania demokracji w Europie.
Zobacz też: Ipsos: Zachodni wyborcy tracą zaufanie do demokracji
Z badania wynika, że 22 procent respondentów uważa, iż w pewnych okolicznościach dyktatura mogłaby być lepszym rozwiązaniem niż demokracja. Ponadto 26 procent zgodziło się ze stwierdzeniem: „Gdyby w moim kraju pojawił się zdolny i skuteczny przywódca, nie przeszkadzałoby mi, gdyby ograniczył prawa demokratyczne i nie ponosił odpowiedzialności przed obywatelami za swoje działania”. Jednocześnie 69 procent ankietowanych odrzuciło taką możliwość.
Największe niezadowolenie z funkcjonowania demokracji odnotowano w Grecji, gdzie 76 procent badanych wyraziło krytyczną ocenę sposobu jej działania. We Francji odsetek ten wyniósł 68 procent, w Rumunii 66 procent, w Wielkiej Brytanii 42 procent, a w Szwecji 32 procent.
„Tradycyjne podziały między krajami europejskimi zanikają, a krajobraz staje się bardziej złożony” – ocenił Dimitris Papadimitriou z Uniwersytetu w Manchesterze. Dodał, że „kraje takie jak Rumunia, które doświadczyły szybkiego wzrostu gospodarczego, nie budują większego zaufania do liberalnej demokracji”, a „zamożne państwa, takie jak Szwecja, obserwują presję na instytucje demokratyczne i spadek zaufania obywateli”.
George Siakas z Uniwersytetu Demokryta w Tracji zaznaczył, że badanie „nie wyraża ogólnego odrzucenia systemu demokratycznego, lecz niezadowolenie z jego funkcjonowania, z wyraźnymi cechami antyelitarnymi i antyestablishmentowymi”.
Zobacz też: Tylko Polacy i Szwedzi zadowoleni z funkcjonowania demokracji wśród dziewięciu państw zachodnich
W zakresie zaufania do instytucji najlepiej oceniono Unię Europejską – 43 procent wskazań. Media uzyskały 27 procent, a partie polityczne 24 procent. Jedna trzecia respondentów nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że wzrost znaczenia skrajnej prawicy stanowi zagrożenie dla demokracji.
Kresy.pl/POLITICO
