Szczyt V4 w Budapeszcie. Spór o Komisję Europejską i wojnę na Ukrainie
W Budapeszcie rozmowy państw V4 koncentrowały się na konkurencyjności UE, cenach energii oraz wyzwaniach demograficznych, a wspólnym mianownikiem stało się bezpieczeństwo. Spór wywołała jednak ocena wojny na Ukrainie i podejście do Rosji, a polska delegacja krytykowała pomysł obalania Komisji Europejskiej, twierdząc, że takie działania „służą Rosji”.
W czwartek w Budapeszcie przewodniczący parlamentów państw Grupy Wyszehradzkiej rozpoczęli obrady, w których uczestniczyli wicemarszałek Sejmu Szymon Hołownia, wicemarszałek Senatu Maciej Żywno, przewodniczący Izby Poselskiej Parlamentu Republiki Czeskiej Tomio Okamura, przewodniczący Senatu Republiki Czeskiej Miloš Vystrčil, przewodniczący Rady Narodowej Republiki Słowackiej Richard Raši oraz przewodniczący Zgromadzenia Krajowego Węgier László Kövér jako gospodarz spotkania.
Apel o odwołanie Ursuli von der Leyen
Podczas otwarcia obrad w Budapeszcie przewodniczący węgierskiego parlamentu László Kövér skrytykował Unię Europejską, zarzucając jej spadek konkurencyjności i wzywając do odwołania Komisji Europejskiej kierowanej przez Ursulę von der Leyen, co spotkało się ze sprzeciwem polskiej delegacji. W tym samym wystąpieniu Kövér odniósł się do stanowiska Węgier wobec wsparcia finansowego dla Ukrainy oraz do polityki sankcji wobec Rosji, podkreślając sprzeciw wobec unijnej pożyczki dla Kijowa i wskazując, że sankcje mogą pogłębiać ubóstwo energetyczne w Europie.
Spotkanie państw Grupy Wyszehradzkiej w Budapeszcie, fot. senat.gov.pl
Po zakończeniu spotkania w Budapeszcie spór o wojnę na Ukrainie zdominował przekaz konferencji prasowej, gdy polska delegacja krytykowała węgierską linię wobec Rosji oraz postulaty podważania prac Komisji Europejskiej w czasie konfliktu. „Mamy różne podejście do Ukrainy i Rosji. Polska stoi na stanowisku, że wróg nie jest na Zachodzie, ale na Wschodzie” — powiedział wicemarszałek Sejmu Szymon Hołownia.
W Budapeszcie Hołownia wiązał destabilizację Unii Europejskiej z interesem Rosji i krytykował kupowanie rosyjskiej ropy jako mechanizm finansowania rosyjskiego uzbrojenia. Szymon Hołownia dodał, że dążenie do większości w celu obalenia Komisji Europejskiej to pomysł, który służy Rosjanom” — powiedział marszałek Sejmu RP Szymon Hołownia.
Wspólne cele Grupy Wyszehradzkiej – konkurencyjność, migracja i poparcie dla rozszerzania UE
Przewodniczący Rady Narodowej Republiki Słowackiej Richard Raši ocenił format V4 jako trwały i wskazywał obszary zbieżnych interesów, w tym rozszerzenie UE, bezpieczeństwo energetyczne, politykę spójności, połączenia infrastrukturalne oraz ochronę granic zewnętrznych, podkreślając potencjał skoordynowanych działań czterech państw liczących łącznie 65 mln mieszkańców, czyli 14 proc. ludności Unii Europejskiej. W tym kontekście Raši mówił także o konieczności znalezienia równowagi między ambicjami klimatycznymi a potrzebami europejskiego przemysłu.
Przewodniczący Senatu Republiki Czeskiej Miloš Vystrčil akcentował znaczenie dialogu, mimo braku wspólnych wniosków, i wskazywał, że państwa V4 jako część Unii Europejskiej ponoszą współodpowiedzialność za powodzenie wspólnoty. Vystrčil mówił również o spadku konkurencyjności Europy względem USA, Chin i Azji, łącząc problem z wysokimi cenami energii i wcześniejszymi decyzjami strategicznymi dotyczącymi importu surowców, w tym z Rosji, co po przerwaniu dostaw doprowadziło do wzrostu kosztów. W tym samym wątku zaznaczał potrzebę ochrony niezależności, aby Europa nie uzależniła się od importu wyłącznie z Chin.
Lider czeskiej partii Wolność i Demokracja Bezpośrednia oraz przewodniczący niższej izby czeskiego parlamentu Tomio Okamura mówił o potrzebie taniej energii i ograniczania regulacji jako warunku odbudowy konkurencyjności, ostrzegając przed skutkami polityki klimatycznej Brukseli dla przemysłu państw V4. Okamura przedstawiał także stanowisko czeskiego rządu sprzeciwiające się inicjatywom uderzającym w konkurencyjność przemysłu, wskazując na postulat zniesienia planowanego zakazu sprzedaży samochodów z silnikami spalinowymi od 2035 roku, oraz mówił o wsparciu rodzin poprzez instrumenty fiskalne i ułatwienia w zakupie mieszkań.
Spotkanie państw Grupy Wyszehradzkiej w Budapeszcie, fot. senat.gov.pl
W części obrad poświęconej konkurencyjności wicemarszałek Senatu Maciej Żywno zwracał uwagę na znaczenie regulacji dla przedsiębiorstw na wspólnym rynku oraz na rolę kapitału ludzkiego, podkreślając wagę dobrze wykształconej młodzieży i wyszkolonych kadr w państwach regionu. „Biznes lubi ciszę, spokój i bezpieczeństwo. Wtedy się rozwija. Atak na legalne funkcjonowanie władz Unii Europejskiej w czasie trwającej wojny w Ukrainie to osłabienie poczucia jedności i poczucia bezpieczeństwa. Zwracając uwagę na rzeczy, które w strukturach Unii Europejskiej musimy poprawić, nadrzędne powinno być to, żebyśmy trzymali jedność i poczucie dobrze funkcjonujących struktur unijnych, bo jesteśmy jednością w Unii Europejskiej. Wspólnie tworzymy Europę i tylko wspólną mamy szansę zadbać o bezpieczeństwo i rozwój. Siła konkurencyjności to siła dobrej współpracy” — powiedziała Kancelaria Senatu, cytując wicemarszałka Senatu Macieja Żywno.
Żywno wskazywał, że wspólnym mianownikiem rozmów stało się bezpieczeństwo, a wojna tocząca się na granicach regionu osłabia poczucie stabilności i wpływa na decyzje inwestycyjne. „Przedsiębiorcy nie wiedzą, czy znajdą pracowników, czy też pracownicy ci zostaną zabrani na front, bo na Ukrainie trwa wojna, ale nikt nie jest w stanie powiedzieć, jakie scenariusze będą miały miejsce jutro” — powiedział. W tym samym wątku zwracał uwagę na wyludnianie się obszarów przy granicach Białorusi, Litwy i Rosji oraz na wzrost tendencji migracyjnych w związku z zagrożeniem wojennym. „Musimy walczyć o bezpieczeństwo i pokój” — podsumował.
W części spotkania dotyczącej wyzwań demograficznych w Budapeszcie dyskutowano o przyczynach kryzysu demograficznego w Europie oraz o rozwiązaniach obejmujących dostępność mieszkań, rynek pracy i polityki prorodzinne. W tym kontekście Szymon Hołownia mówił o warunkach sprzyjających decyzjom o posiadaniu dzieci, wskazując na znaczenie bezpieczeństwa, usług publicznych, szkół, transportu i pracy, oraz podkreślał rolę energii jądrowej dla realizacji celów polityki energetycznej.
W drugim dniu wizyty Maciej Żywno uczestniczył w konferencji przewodniczących parlamentów państw Europy Południowo-Wschodniej, gdzie głównym zagadnieniem był proces integracji Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską oraz jego znaczenie dla bezpieczeństwa i stabilności, a polska strona deklarowała poparcie dla procesu rozszerzenia jako inwestycji w bezpieczeństwo i dobrobyt Europy.
Kresy.pl/senat.gov.pl/Onet/hungarytoday.hu
