Islandia planuje referendum w sprawie rozmów akcesyjnych z UE

Islandia przygotowuje referendum w sprawie wznowienia rozmów akcesyjnych z Unią Europejską. Decyzja ma rozstrzygnąć, czy kraj powróci do negocjacji przerwanych w 2013 roku.

Podczas środowej wizyty w Polsce premier Islandii zapowiedziała, że w najbliższych miesiącach odbędzie się referendum dotyczące ponownego rozpoczęcia rozmów akcesyjnych z UE. Wynik głosowania zdecyduje, czy Reykjavik wznowi negocjacje w sprawie członkostwa.

„W nadchodzących miesiącach przeprowadzimy referendum w sprawie rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych oraz ewentualnego przystąpienia do Unii Europejskiej” – powiedziała premier Kristrún Frostadóttir podczas wspólnej konferencji prasowej z premierem Polski Donaldem Tuskiem.

„Byłbym więcej niż szczęśliwy, gdyby Islandia, ale także Norwegia — państwa z którymi i tak współpracujemy tak blisko, jak to tylko możliwe, były częścią tej samej wspólnoty co Polska” – powiedział Donald Tusk po spotkaniu z premier Islandii.

Rozmowy dotyczyły nie tylko nadchodzącego referendum na wyspie, ale też wojny na Ukrainie i współpracy gospodarczej np. przy geotermii.

„Wiem, że na południu Polski toczą się prace nad rozwojem geotermii. Udało nam się opanować energię geotermalną. Umiemy to robić i jest to szansa i możliwość dla Europy” –  powiedziała Frostadottir. Dodała, że Islandia cały czas szuka kolejnych możliwości, aby nie polegać wyłącznie na tradycyjnych źródłach energii.

Wśród obszarów zacieśnienia współpracy wymieniono też turystykę. „Wiem, że polskie linie lotnicze latają do Islandii i że Polacy są jedną z czterech największych grup odwiedzających Islandię w celach turystycznych” – oświadczyła islandzka premier.

Szefowie rządów odnieśli się również do wojny na Ukrainie. Tusk relacjonował, że stanowisko Islandii wobec wsparcia Kijowa jest identyczne, co Polski.

„Polska i Islandia są przekonane, że tylko sprawiedliwy pokój, tylko niepodległość Ukrainy, tylko zaprzestanie agresji rosyjskiej daje szansę na pozytywny scenariusz także w przyszłości w Europie i na wschód od Europy” – mówił Donald Tusk.

Na zakończenie spotkania polski premier wręczył swojej islandzkiej odpowiednik wafelek Prince-Polo. Frostadottir mówiła, że batonik kojarzy jej się z dzieciństwem, a jej ojciec je uwielbiał.  „Wszędzie mogłam je znaleźć, w samochodzie, na szafce w kuchni było Prince-Polo” – stwierdziła.

Smacznego! 🇵🇱🇮🇸 pic.twitter.com/28BnlaLRWI

— Donald Tusk (@donaldtusk) February 25, 2026

Warto przypomnieć, że choć wafelek Prince Polo jest produkowany w Polsce, nie należy on obecnie do polskiego koncernu. Jest produkowany nieprzerwanie od 1955 roku w fabryce Olza w Cieszynie, jednak w 1993 roku fabryka została przejęta przez firmę Kraft Jacobs Suchard, obecnie Mondelez International, globalną korporację spożywczą zarejestrowaną w USA.

Islandia wycofała się z rozmów o członkostwie w 2013 roku, po czterech latach negocjacji. W ostatnim czasie poparcie dla integracji z UE ponownie wzrosło, co wiąże się m.in. z rosnącymi kosztami utrzymania oraz konsekwencjami wojny na Ukrainie.

Po przedterminowych wyborach w 2024 roku centrolewicowy rząd zapowiedział przeprowadzenie najpóźniej w przyszłym roku referendum w sprawie wznowienia rozmów akcesyjnych.

Premier Frostadóttir, uzasadniając ten krok, wskazała na potrzebę „otwarcia nowych możliwości” oraz dążenie do ściślejszej integracji Islandii z Europą.

Obecnie Islandia należy do jednolitego rynku UE, strefy Schengen oraz Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA). Jest także członkiem NATO. Islandię zamieszkuje niespełna 400 tysięcy osób. Ok. 6 proc. ludności kraju stanowią Polacy. W 2026 r. przypada 80. rocznica nawiązania oficjalnych stosunków dyplomatycznych między Polską a Islandią.

Kresy.pl/gov.pl