Szwecja zacznie wydobywać uran
Riksdag przegłosował w środę propozycję dotyczącą wydobycia uranu od 1 stycznia 2026 r. Decyzja tym samym zakończyła obowiązujące od 2018 r. moratorium na uran, a także ograniczyła weto lokalnych władz dotyczące jego wydobycia. Według firmy District Metals w Szwecji znajduje się ok. 27 proc. znanych złóż uranu w Europie
5 listopada szwedzki parlament uchylił obowiązujące od 2018 r. moratorium wprowadzone przez rząd Partii Robotniczej, Socjaldemokratów oraz Zielonych, otwierając drogę do wznowienia eksploatacji złóż od 1 stycznia 2026 r. Większość posłów poparła propozycję centroprawicowego rządu, aby włączyć uran do szwedzkiej ustawy o minerałach i dopuścić wnioskowanie o pozwolenia na poszukiwania oraz wydobycie z krajowych złóż.
W środkowej i północnej części kraju znajdują się bogate złoża tego surowca wykorzystywanego w energetyce jądrowej. Zmiana prawa oznacza, że możliwe będzie uruchamianie nowych projektów po spełnieniu wymogów środowiskowych i uzyskaniu stosownych koncesji.
Zwolennicy decyzji wskazują, że rozwój energetyki jądrowej w Szwecji wymaga dostępu do krajowego surowca, a także wzmacnia suwerenność energetyczną i ogranicza zależność od dostaw z zagranicy. Według tej argumentacji wydobycie uranu w kraju ma wspierać rozbudowę mocy jądrowych oraz stabilność dostaw energii.
Przeciwnicy uchylenia moratorium podnoszą kwestie ryzyka dla środowiska i zdrowia mieszkańców. Ostrzegają przed negatywnym wpływem potencjalnych kopalń na krajobraz rolniczy, hodowlę zwierząt oraz zaopatrzenie w wodę. W debacie wskazywano zwłaszcza na gminy, w których zidentyfikowano znaczące złoża, takie jak Falköping, Östersund i Vilhelmina.
Nowelizacja ogranicza możliwość sprzeciwu władz lokalnych przy wydawaniu pozwoleń środowiskowych dla nowych projektów uranowych. Rząd zapowiada również prace nad dalszym zawężeniem kompetencji gmin w zakresie blokowania inwestycji wydobywczych, aby przyspieszyć decyzje administracyjne.
Dotychczas Szwecja zaopatrywała swoje elektrownie m.in. z USA, Kazachstanu oraz Rosji. Równolegle rząd w Sztokholmie planuje budowę kolejnych reaktorów jądrowych, zarówno tradycyjnych, jak i mniejszych jednostek modułowych SMR. Szwecja dysponuje obecnie sześcioma elektrowniami jądrowymi, które odpowiadają za ok. 30 proc. krajowego miksu energetycznego.
Aby ułatwić szybkie uruchomienie wydobycia po wejściu w życie zmian, przewidziano rozwiązania upraszczające procedury i ograniczające lokalne weto na etapie wydawania pozwoleń środowiskowych. W sektorze prywatnym zainteresowanie potwierdzają podmioty prowadzące rozpoznanie złóż. Według firmy District Metals w Szwecji znajduje się ok. 27 proc. znanych złóż uranu w Europie.
Może Cię zainteresować: Polska może być drugą Norwegią: odkrycie złóż miedzi o wartości światowej
Kresy.pl/riksdagen.se/svt.se
