Kościół w Stryju


Stryj (Стрий) to liczące ok. 65 tys. mieszkańców miasto, będące ośrodkiem przemysłowym i ważnym węzłem komunikacyjnym położonym nad rzeką o tej samej nazwie, o 70 km na południe od Lwowa.



Najcenniejszym zabytkiem miasta jest wznoszący się w jego centrum parafialny kościół p.w. Narodzenia NMP. Nieznana jest data budowy świątyni, ale z całą pewnością istniała już ona w 1427 r., kiedy uposażył ją król Władysław Jagiełło. W XVII w., w wyniku powtarzających się klęsk: pożarów i najazdów, świątynia ulegała zniszczeniom i była kilkakrotnie remontowana bądź odbudowywana. Największy pożar w dziejach Stryja, który wybuchł w 1886 r., spowodował ruinę kościoła i całkowicie zniszczył jego cenne wyposażenie. Odbudowa świątyni trwała przez pięć lat i została zakończona w 1891 r. Świątynia otrzymała wystrój eklektyczny, z przewagą elementów neogotyckich oraz zachowaniem nielicznych elementów renesansowych. Warto dodać, że kościół w Stryju nie został zamknięty po II wojnie światowej i jako jedna z bardzo nielicznych świątyń na ukraińskim Podkarpaciu był nieprzerwanie czynny, dzięki czemu uniknął zniszczeń i w całości zachował jednolite neogotyckie wyposażenie z przełomu XIX i XX w.

Kościół składa się z nawy na planie prostokąta, z parą krótkich, wąskich i niskich kaplic, spełniających rolę naw bocznych, oraz krótkiego pięciobocznego prezbiterium, do którego przylega złożona z dwóch pomieszczeń zamknięta trójbocznie zakrystia z niewielkim przedsionkiem. Po prawej stronie fasady, w narożniku pomiędzy nawą a boczną kaplicą, wznosi się wysoka, pięciokondygnacyjna wieża na planie kwadratu, nakryta spiczastym dachem. Naroża nawy, wieży i prezbiterium wspierają schodkowe szkarpy. Wystrój elewacji fasady i wieży bogaty, w pozostałych częściach świątyni – skromny. W elewacji południowej kaplicy zachował się cenny zespół bogato dekorowanych renesansowych detali architektonicznych z początku XVII w., będący pozostałością fasady dawnego mauzoleum rodzinnego zasłużonych dla stryja rodów Narajowskich i Kaszowskich. Tworzą go zamurowany arkadowy portal oraz dwa flankujące go okna w ozdobnych kamiennych obramieniach. Portal dekorują kapitele, rozety i główki aniołków. W zwieńczeniu znajduje się płycina z łacińską inskrypcją oraz trójkątnym przyczółkiem ozdobionym kartuszem i zakończonym krzyżem ujętym liściastymi ślimacznicami. Obramienia okien ukształtowane podobnie jak portal, w zwieńczeniach płyciny z inskrypcjami łacińskimi i kartuszami herbowymi otoczonymi dekoracją roślinną. Na elewacjach kościoła znajdują się tablice pamiątkowe poświęcone Janowi III Sobieskiemu – wmurowana w 1933 r., w 250 rocznicę Odsieczy Wiedeńskiej i Tadeuszowi Kościuszce – wmurowana w 1917 r., w setną rocznicę śmierci Naczelnika. We wnętrzu kościoła znajduje się inna tablica (z 1883 r.) upamiętniającą Jana III Sobieskiego i 200-lecie zwycięstwa pod Wiedniem oraz współczesna tablica poświęcona urodzonemu w Stryju Kornelowi Makuszyńskiemu, ufundowana przez Towarzystwo Karpackie z Warszawy.

Tekst i zdjęcia:

Grzegorz Rąkowski

Reklama

Dlaczego zdecydowaliśmy się na ograniczenie dostępu do naszych treści?

Ponieważ nie istnieje darmowe dziennikarstwo. Zawsze ktoś za nie płaci. Jeśli Czytelnicy nie wezmą na swoje barki finansowej odpowiedzialności za istnienie niezależnych, oddolnych inicjatyw dziennikarskich, takich jak Kresy.pl, wówczas na rynku pozostaną wyłącznie niskiej jakości tabloidy oraz media finasowane przez wielkie korporacje, partie polityczne i różnego rodzaju lobbies.

Miesięczny koszt funkcjonowania portalu Kresy.pl to 20000 zł. 7-osobowa redakcja pracuje w pełnym wymiarze i praca ta jest naszym podstawowym, najczęściej jedynym, źródłem dochodu. Kresy.pl nie powstają po godzinach, tworzone przez amatorów. Portal jest tworzony przez wykwalifikowanych dziennikarzy oraz specjalistów z zakresu polityki międzynarodowej, którzy codziennie starają się dotrzeć do informacji istotnych z punktu widzenia interesu naszej politycznej wspólnoty.

Jeśli cenisz naszą pracę, jeśli z niej korzystasz i uważasz, że zamknięcie portalu Kresy.pl byłoby stratą, prosimy dołącz do grona osób, które współtworzą finansowe podstawy funkcjonowania naszego serwisu.




Zbierzmy 1000 stałych darczyńców i wyłączmy wszystkie zewnętrzne reklamy na Kresach. Pomóż nam zbudować solidną dziennikarską platformę, publikującą ekskluzywne, wysokiej jakości informacje, opinie i analizy, utrzymującą się wyłącznie dzięki zaufaniu Czytelników.

Kresy.pl są w 100% oddolną obywatelską inicjatywą, nie stoją za nami ani medialne konsorcja, ani rządowe dotacje. Naszym celem jest przeciwstawianie się wszelkim formom manipulacji opinią publiczną w Polsce. W dobie wojny informacyjnej nie ma zadania bardziej palącego niż odpowiedzialne wspieranie zaufanych mediów.

Wyłącz reklamy

Wesprzyj jednorazowo

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji?
Nie krępuj się!

Dodaj komentarz