Polski karabin samopowtarzalny gotowy na 1939 rok. Produkcję przerwała wojna
W drugiej połowie lat 30 XX wieku Wojsko Polskie przygotowywało się do wprowadzenia nowoczesnego karabinu samopowtarzalnego kbsp wz. 38M. Produkcję seryjną przerwał jednak wybuch II wojny światowej, a do jednostek trafiło jedynie około 150 egzemplarzy testowych.
W drugiej połowie lat 30 XX wieku w Polsce opracowano karabin samopowtarzalny wz. 38M, zaprojektowany przez inż. Józefa Maroszka. Konstrukcja ta stanowiła efekt wieloletnich prób stworzenia nowoczesnej broni indywidualnej dla Wojska Polskiego, które rozpoczęto już kilka lat po odzyskaniu niepodległości. Początkowe prace nad rodzimymi karabinami samopowtarzalnymi nie przyniosły jednak oczekiwanych rezultatów, a zainteresowanie armii tego typu rozwiązaniami pozostawało ograniczone.
Zobacz też: Polski pistolet maszynowy „Mors” i jego krótka droga do września 1939 roku
W latach 1920–1921 we Lwowie powstał kbsp wz. 1921, będący przebudową austro-węgierskiego karabinu Mannlicher M1888 lub M1890 do prowadzenia ognia samopowtarzalnego. Opracowano kilka prototypów, lecz broń nie została wdrożona do produkcji seryjnej. W kolejnych latach własne projekty rozwijali m.in. płk Jerzy Dunajewski oraz inż. Stanisław Kubiński, jednak ich konstrukcje nie osiągnęły wymaganych parametrów.
Debata nad przydatnością karabinów samopowtarzalnych nasiliła się na początku lat 30 XX wieku. Zwolennicy wskazywali na większą szybkostrzelność i możliwość prowadzenia ognia bez konieczności ręcznego przeładowywania, przeciwnicy natomiast obawiali się nadmiernego zużycia amunicji przez żołnierzy. Ostatecznie zdecydowano o ogłoszeniu konkursu na nowy karabin dla Wojska Polskiego.
W marcu 1934 roku Instytut Badań Materiałów Uzbrojenia ogłosił wymagania dla nowej broni, obejmujące m.in. zasilanie nabojem 7,92 × 57 mm Mauser oraz magazynek o pojemności 10 naboi. Po przeprowadzeniu selekcji do dalszych prac zakwalifikowano dwa projekty: karabin ES autorstwa inż. Edwarda Steckiego oraz konstrukcję „Turniej” inż. Józefa Maroszka.
Na przełomie 1935 i 1936 roku podjęto decyzję o budowie prototypu karabinu Maroszka. W połowie 1936 roku w Warszawie wykonano pierwszy egzemplarz, który następnie poddano testom balistycznym w Zielonce. Po usunięciu usterek, w tym problemów z trwałością iglicy, przygotowano kolejne egzemplarze do badań w warunkach poligonowych.
Na początku 1938 roku zdecydowano o warunkowym przyjęciu konstrukcji do uzbrojenia pod oznaczeniem kbsp wz. 38M. Między marcem a majem 1938 roku zamówiono serię informacyjną 72 egzemplarzy w Fabryce Broni w Radomiu, a 13 lipca 1938 roku polecono zamówić kolejne 55 sztuk do testów w jednostkach liniowych. Do lipca 1939 roku wyprodukowano około 150 egzemplarzy, które przekazano do prób eksploatacyjnych.
Wybuch II wojny światowej uniemożliwił rozpoczęcie produkcji seryjnej. Po zajęciu Polski karabiny wz. 38M zostały najprawdopodobniej przejęte przez Niemców, jednak brak jest wiarygodnych informacji o ich szerszym użyciu bojowym w czasie działań wojennych.
Zobacz też: Vis wz. 35 – polski pistolet z Radomia, który stał się legendą
Kresy.pl
