Kto zabił Przemysła II? Zamach w Rogoźnie

8 lutego 1296 roku w Rogoźnie został zamordowany Przemysł II, król Polski. Jego panowanie trwało niespełna rok.

Przemysł II urodził się 14 października 1257 roku jako pogrobowiec, syn księcia wielkopolskiego Przemysła I i Elżbiety, córki Henryka Pobożnego.

Wychowywał się na dworze stryja, Bolesława Pobożnego, po którego śmierci w 1279 roku objął władzę w całej Wielkopolsce. Od początku swego panowania aktywnie uczestniczył w skomplikowanej grze politycznej między Piastami, Czechami i Brandenburgią, dążąc do wzmocnienia swojej pozycji oraz do odbudowy Królestwa Polskiego.

Przełomem w jego karierze było przejęcie Pomorza Gdańskiego po śmierci księcia Mściwoja II w 1294 roku. Władztwo nad Wielkopolską i Pomorzem uczyniło Przemysła II najsilniejszym spośród książąt piastowskich. Wspierany przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnkę, 26 czerwca 1295 roku w Gnieźnie został koronowany na króla Polski. Była to pierwsza koronacja królewska od czasów Bolesława Śmiałego w 1076 roku i wyraźny znak, że idea odrodzenia Królestwa Polskiego nie wygasła.

Rządy Przemysła II trwały zaledwie siedem i pół miesiąca. Na początku 1296 roku król przebywał w Rogoźnie, gdzie spędzał zapusty. Rankiem w Środę Popielcową doszło do zbrojnego ataku na jego siedzibę. Zamachowcy prawdopodobnie planowali porwanie władcy, jednak ciężko raniony podczas napadu, Przemysł nie był w stanie utrzymać się na koniu. Kilka kilometrów za Rogoźnem napastnicy podjęli decyzję o jego zamordowaniu i porzucili ciało przy drodze.

Najczęściej jako inspiratorów zbrodni wskazuje się margrabiów brandenburskich, zaniepokojonych koronacją Przemysła i utratą wpływów na Pomorzu Gdańskim. Jan Długosz pisał: „Margrabiowie brandenburscy Otto Długi, drugi Otto i Jan, dowiedziawszy się, że król Przemysł przebywa w Rogoźnie bez należytej straży, zgromadzili własne i najemne wojsko, aby napaść na niego”.

Jan Długosz dopuszczał możliwość współudziału wielkopolskich rodów Nałęczów i Zarembów. W takim wypadku ich motywacją mogło być osłabienie władzy królewskiej i odzyskanie większego wpływu na obsadę urzędów oraz podział dóbr, a także ewentualne korzyści polityczne wynikające z porozumienia z Brandenburgią. Źródła nie pozwalają jednak jednoznacznie potwierdzić ich udziału w zamachu.

Śmierć Przemysła II ponownie pogrążyła ziemie polskie w chaosie politycznym. W kolejnych latach o koronę rywalizowali Wacław II czeski i Władysław Łokietek. Mimo krótkiego panowania Przemysł II zapisał się w historii jako władca, który realnie podjął próbę odbudowy Królestwa Polskiego i dowiódł, że idea jedności państwa przetrwała ponad dwa stulecia rozbicia dzielnicowego.

Czytaj też: XIII-wieczne arcydzieło ocalało cudem. Uśmiechnięta Polka… z Głogowa

Kresy.pl