Obrona Warszawy – jeden z największych sukcesów insurekcji kościuszkowskiej
13 lipca 1794 roku rozpoczęło się oblężenie Warszawy przez połączone wojska rosyjskie i pruskie.
Stolica, będąca głównym ośrodkiem insurekcji kościuszkowskiej, przez niemal dwa miesiące odpierała ataki przeciwnika dysponującego przewagą w regularnych wojskach i silną artylerią.
Po klęsce wojsk powstańczych pod Szczekocinami Tadeusz Kościuszko wycofał się w kierunku Warszawy. Walki na przedpolach miasta trwały już od początku lipca, jednak 13 lipca nieprzyjaciel rozpoczął regularne oblężenie. Armią pruską dowodził osobiście król Fryderyk Wilhelm II, natomiast korpusem rosyjskim – generał Iwan Fersen.
Siły rosyjsko-pruskie liczyły około 40 tys. żołnierzy i dysponowały blisko 190 działami. Warszawy broniło kilkadziesiąt tysięcy ludzi, jednak znaczną część stanowili słabo wyszkoleni milicjanci miejscy, kosynierzy i ochotnicy. Trzon obrony tworzyły oddziały regularnego wojska. System umocnień obejmował reduty, szańce i warowne obozy otaczające przedmieścia. Odcinka mokotowskiego broniły wojska pod bezpośrednim dowództwem Kościuszki, Woli – korpus generała Józefa Zajączka, a Marymontu – siły generała Stanisława Mokronowskiego.
Początkowo oblegający ograniczali się do blokady, ostrzału i rozpoznawania polskich pozycji, oczekując na sprowadzenie ciężkiej artylerii. W drugiej połowie lipca przeprowadzili kilka ataków pozorowanych. 27 lipca Prusacy uderzyli na Wolę i zdobyli jedną z redut, lecz oddziały generała Józefa Zajączka powstrzymały dalsze natarcie, nie pozwalając przeciwnikowi przełamać głównej linii obrony miasta.
Najcięższe walki rozegrały się pod koniec sierpnia. Wojska pruskie zdobyły Szwedzkie Góry i Wawrzyszew, a następnie zaatakowały Powązki i Marymont. Szczególnie zacięte boje toczyły się o olszynę powązkowską. Obrońcy, wsparci przez oddziały generała Jana Henryka Dąbrowskiego oraz osobiście przez Kościuszkę, odparli natarcie.
Planowany na 1 września generalny szturm nie doszedł do skutku. Wybuch powstania w Wielkopolsce zagroził pruskim liniom komunikacyjnym i zmusił Fryderyka Wilhelma II do odwrotu. W nocy z 5 na 6 września Prusacy zwinęli oblężenie, a Rosjanie wycofali się za Pilicę.
Obrona Warszawy była jednym z największych sukcesów militarnych insurekcji kościuszkowskiej. Pozwoliła utrzymać stolicę w rękach powstańców i uniemożliwiła przeciwnikowi szybkie stłumienie zrywu.
Nie było to jednak ostatnie oblężenie Warszawy podczas insurekcji. Kolejne zakończyło się już sukcesem Rosjan: 4 listopada 1794 roku wojska generała Aleksandra Suworowa zdobyły Pragę, dokonując masakry jej mieszkańców, a w następnych dniach stolica skapitulowała.
Kresy.pl
