Lefebryści wyświęcili czterech biskupów bez zgody papieża
Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X wyświęciło 1 lipca w Écône w Szwajcarii czterech biskupów bez mandatu papieskiego, mimo apelu papieża Leona XIV i wcześniejszych ostrzeżeń Stolicy Apostolskiej przed aktem schizmatyckim.
Ceremonia odbyła się w międzynarodowym seminarium św. Piusa X w Écône. Sakry udzielili biskupi Bernard Fellay i Alfonso de Galarreta. Nowymi biskupami zostali: ks. Pascal Schreiber, ks. Michael Goldade, ks. Michel Poinsinet de Sivry oraz ks. Marc Hanappier. W uroczystości miało uczestniczyć kilka tys. osób.
Bractwo św. Piusa X, określane potocznie jako lefebryści od nazwiska swojego założyciela abp. Marcela Lefebvre’a, uzasadniało decyzję koniecznością zapewnienia ciągłości własnej działalności duszpasterskiej. Przed obrzędem odczytano oświadczenie, w którym FSSPX przekonywało, że po II Soborze Watykańskim władze Kościoła działają w sposób sprzeczny z Tradycją. Bractwo określiło konsekracje jako „święty obowiązek” wobec Kościoła i wiernych.
Stolica Apostolska już wcześniej ostrzegała, że święcenia biskupie bez zgody papieża będą miały poważne skutki kanoniczne. W komunikacie z 13 maja Dykasteria Nauki Wiary wskazywała, że planowane konsekracje nie mają wymaganego mandatu papieskiego i będą stanowiły „akt schizmatycki”. Zgodnie z prawem kanonicznym konsekracja biskupa bez zgody papieża pociąga za sobą ekskomunikę latae sententiae, czyli zaciąganą automatycznie.
Jak informowaliśmy, 29 czerwca Leon XIV skierował list do przełożonego generalnego Bractwa, ks. Davide’a Pagliaraniego. Papież wezwał lefebrystów, by zrezygnowali z planowanych święceń i nie naruszali jedności Kościoła. Watykańskie media podkreślały, że list został wysłany dwa dni przed zapowiedzianą ceremonią i miał charakter ostatniego apelu.
Do ceremonii jednak doszło. W homilii wygłoszonej podczas święceń przełożony generalny FSSPX przekonywał, że Bractwo podejmuje środki „proporcjonalne” do sytuacji, w której — jego zdaniem — konieczne jest dalsze przekazywanie wiary nauczanej przez Kościół. Odrzucił zarzut, że Bractwo wybiera wiarę kosztem jedności z Kościołem, nazywając to „fałszywym dylematem”. Według ks. Pagliaraniego Bóg nie opuści Bractwa, ponieważ kieruje się ono pierwszeństwem zbawienia dusz.
Podobny kryzys miał miejsce w 1988 roku, gdy abp Marcel Lefebvre, przy udziale bp. Antônia de Castro Mayera, wyświęcił czterech biskupów bez zgody Jana Pawła II. Papież uznał wówczas ten czyn za akt schizmatycki. Ekskomunikę latae sententiae, czyli zaciąganą z mocy samego prawa, Stolica Apostolska stwierdziła wobec abp. Lefebvre’a, bp. de Castro Mayera oraz czterech wyświęconych biskupów. Zdjął ją dopiero Benedykt XVI w 2009 roku; nie zmieniło to jednak statusu kanonicznego Bractwa św. Piusa X, które nadal nie uzyskało pełnego uznania w Kościele.
W świetle przepisów skutki obecnych święceń będą zapewne podobne jak w 1988 roku, ponieważ bez mandatu papieskiego działali zarówno biskupi udzielający sakry, jak i duchowni, którzy ją przyjęli.
Spór między Bractwem a Stolicą Apostolską dotyczy przede wszystkim oceny II Soboru Watykańskiego, reform liturgicznych oraz zakresu posłuszeństwa wobec papieża. FSSPX utrzymuje, że działa w stanie konieczności i nie tworzy równoległej hierarchii kościelnej. Watykan podkreśla natomiast, że wyłączną kompetencję do mianowania biskupów posiada papież, a samowolne konsekracje uderzają w jedność Kościoła.
Czytaj też: Leon XIV utrzyma ograniczenia Mszy trydenckiej, ale dopuści dyspensy
