Syria twierdzi, że odnalazła pozostałości programu broni chemicznej Asada
Syryjskie władze przejściowe miały odnaleźć pozostałości tajnego programu broni chemicznej byłego prezydenta Baszszara al-Asada. Według oświadczenia nowego rządu, zabezpieczono ponad 70 rakiet i bomb lotniczych oraz surowce potrzebne do produkcji sarinu. W związku ze sprawą zatrzymano 18 osób.
We wtorek syryjskie władze przejściowe poinformowały o odnalezieniu pozostałości tajnego programu broni chemicznej byłego prezydenta Baszszara al-Asada, w tym amunicji i surowców podobnych do tych, których używano podczas ataków gazowych w czasie wojny domowej. Informację przekazał Mohamad Katoub, stały przedstawiciel Syrii przy Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej w Hadze.
Może Cię zainteresować: Rosja zwiększa użycie broni chemicznej na Ukrainie – poinformowała Kaja Kallas
Na odnalezionych składowiskach podobno zabezpieczono ponad 70 rakiet i bomb lotniczych, które mogły przenosić broń chemiczną. Syryjskie zespoły, pracujące przez wiele miesięcy z inspektorami OPCW, odnalazły także surowce do produkcji sarinu, sprzęt do mieszania i przechowywania broni chemicznej oraz heksaminę, środek stabilizujący wykorzystywany do produkcji tego bojowego środka trującego.
OPCW potwierdza odkrycie niezgłoszonej amunicji
Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej poinformowała we wtorek w raporcie, że jej zespół w Syrii odwiedził kilka priorytetowych, niezgłoszonych lokalizacji na północnym wybrzeżu i w centrum kraju. Inspekcje prowadzono wspólnie z syryjskimi władzami.
W raporcie OPCW wskazano, że misja pozostaje w toku, ale odnaleziono „dziesiątki niezgłoszonych ładunków chemicznych, takich jak bomby lotnicze i rakiety, a także oddzielnie znalezione substancje chemiczne i powiązany sprzęt”.
Katoub powiedział, że odnalezione materiały przypominają amunicję i surowce używane przez siły Asada w atakach chemicznych, między innymi w Ghoucie w sierpniu 2013 roku i w Al-Lataminah w marcu 2017 roku.
Zatrzymano 18 osób
W związku ze sprawą syryjskie władze zatrzymały 18 osób podejrzanych o udział w programie broni chemicznej Asada. Wśród zatrzymanych są byli wysocy rangą urzędnicy wojskowi, polityczni i techniczni.
Nazwisk podejrzanych nie ujawniono z powodu trwającego śledztwa. Katoub poinformował, że kilku zatrzymanych służyło w randze generała dywizji za rządów Asada. Co najmniej cztery osoby znajdują się na europejskich, brytyjskich lub amerykańskich listach sankcyjnych.
Program chemiczny Syrii
Syria rozpoczęła program chemiczny na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. W czasie wojny domowej wielokrotnie pojawiały się doniesienia o stosowaniu przez reżim zakazanych środków bojowych.
W 2013 roku Syria podpisała Konwencję o zakazie broni chemicznej i zadeklarowała posiadanie 1300 ton zapasów. Reżim Asada zobowiązał się wówczas do likwidacji programu chemicznego oraz posiadanej broni.
Wspólne dochodzenia Organizacji Narodów Zjednoczonych i OPCW wykazały później, że siły Asada wielokrotnie używały sarinu, gazu chlorowego i gazu musztardowego. W 2015 roku reżim został potępiony przez ONZ w rezolucji nr 2209.
W kwietniu 2017 roku syryjskie lotnictwo zrzuciło na miasto Chan Szajchun bomby z sarinem. W wyniku ataku zginęły co najmniej 92 osoby, a setki zostały poszkodowane.
Nowe władze współpracują z OPCW
Rząd Baszszara al-Asada został obalony w grudniu 2024 roku. Były prezydent opuścił kraj i według rosyjskich mediów przebywa w Moskwie, gdzie uzyskał azyl polityczny.
W marcu nowe władze Syrii rozpoczęły realizację planu, wspieranego przez Waszyngton, którego celem jest usunięcie pozostałości broni chemicznej z kraju. Syria współpracuje z OPCW i ONZ, aby zlikwidować broń masowego rażenia pozostawioną po poprzednim reżimie.
OPCW zapowiedziała konieczność przeprowadzenia inspekcji nawet 100 obiektów w całej Syrii. Skala pozostałego programu i zapasów nadal pozostaje niejasna.
Kresy.pl/Reuters
