Aresztowanie Bytnarów – początek dramatu „Rudego” i jego ojca
23 marca 1943 roku funkcjonariusze niemieckiego Gestapo aresztowali w Warszawie podharcmistrza Jana Bytnara „Rudego” – jednego z najbardziej zaangażowanych członków Szarych Szeregów i żołnierza Armii Krajowej.
Do zatrzymania doszło wczesnym rankiem w mieszkaniu przy al. Niepodległości 159. W trakcie akcji zatrzymano również ojca „Rudego” – Stanisława Bytnara.
Aresztowanie było najprawdopodobniej konsekwencją wydarzeń z 19 marca, kiedy Gestapo ujęło Henryka Ostrowskiego „Heńka”, dowódcę Hufca „Praga” warszawskich Grup Szturmowych. Podczas rewizji znaleziono przy nim notatkę zawierającą adres Bytnara, co naprowadziło Niemców na jego trop. W chwili aresztowania w domu nie było matki ani siostry Jana.
Obaj zostali Bytnarowie przewiezieni do więzienia na Pawiaku. Jeszcze tego samego dnia Jan trafił na brutalne przesłuchanie do siedziby Gestapo przy al. Szucha. Poddano go ciężkim torturom, starając się wydobyć informacje o strukturach konspiracyjnych. Równocześnie Niemcy przeprowadzili szczegółową rewizję mieszkania oraz piwnicy należącej do rodziny, znajdując materiały świadczące o jego działalności w podziemiu.
Aresztowanie „Rudego” było poważnym ciosem dla Szarych Szeregów. Należał on do grona najbardziej aktywnych instruktorów i organizatorów działań konspiracyjnych. Już wkrótce podjęto decyzję o jego odbiciu – operacja przeprowadzona 26 marca przeszła do historii jako akcja pod Arsenałem. Mimo odzyskania wolności „Rudy” zmarł.
Los ojca Jana Bytnara był równie tragiczny. Stanisław Bytnar, nauczyciel i działacz społeczny, po pobycie na Pawiaku został deportowany do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Przetrwał tam blisko dwa lata w skrajnie ciężkich warunkach. Zginął w styczniu 1945 roku podczas ewakuacji obozu, w trakcie tzw. marszu śmierci.
Aresztowanie Jana Bytnara stało się symbolem represji stosowanych przez okupanta wobec polskiej młodzieży zaangażowanej w działalność konspiracyjną. Jego postawa podczas śledztwa oraz tragiczne losy jego i jego ojca wpisują się w szerszy obraz walki i ofiar poniesionych przez Polskie Państwo Podziemne.
Kresy.pl
