Spadek decyzji o nadaniu obywatelstwa przez prezydenta. Nawrocki zmienia dotychczasowy kurs
Po objęciu urzędu przez Karola Nawrockiego liczba nadań obywatelstwa w trybie prezydenckim wyraźnie spadła. Ponadto Kancelaria Prezydenta przygotowuje zmiany, które mogą wydłużyć drogę do naturalizacji nawet do ośmiu lat i wprowadzić dodatkowe wymogi.
W 2025 roku do urzędu wpłynęło 5470 wniosków o nadanie obywatelstwa. Wydano 222 postanowienia, na mocy których obywatelstwo otrzymało 999 osób, a 1335 spotkało się z odmową. Wszystkie te decyzje zapadły przed 1 sierpnia 2025 roku, czyli przed rozpoczęciem kadencji Karola Nawrockiego.
Po zmianie na stanowisku głowy państwa skala decyzji znacząco zmalała. W 2026 roku – do 4 lutego, do Kancelarii Prezydenta wpłynęło 445 wniosków. Wydano cztery postanowienia, na podstawie których obywatelstwo otrzymało 25 osób, a 18 uzyskało odmowę.
Równolegle w ujęciu systemowym liczba nowych obywateli rośnie. W 2024 roku polskie obywatelstwo uzyskało 16 647 cudzoziemców, z czego 14 828 decyzją wojewodów oraz ok. 2200 decyzją prezydenta. W 2023 roku było to 12 166 osób, w tym 1719 w trybie prezydenckim. Oznacza to, że zasadnicza część naturalizacji odbywa się obecnie w trybie administracyjnym, a nie uznaniowym.
Nadanie obywatelstwa przez prezydenta ma charakter uznaniowy. Decyzje te nie wymagają uzasadnienia, nie podlegają zaskarżeniu i nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W praktyce tryb ten ma znaczenie zwłaszcza dla osób niespełniających wszystkich ustawowych wymogów.
W przypadku uznania za obywatela przez wojewodę cudzoziemiec musi nieprzerwanie przebywać w Polsce co najmniej trzy lata, posiadać prawo stałego pobytu lub status rezydenta długoterminowego UE, wykazać stabilne źródło dochodu, tytuł prawny do lokalu oraz znajomość języka polskiego na poziomie B1. Uproszczone zasady obejmują m.in. uchodźców, którzy mogą ubiegać się o obywatelstwo po dwóch latach, oraz posiadaczy Karty Polaka, obecnie uprawnionych do złożenia wniosku po roku.
Propozycje wydłużenia okresu stałego pobytu wymaganego do ubiegania się o obywatelstwo z trzech do dziesięciu lat zostały zawarte w prezydenckim projekcie złożonym na początku października 2025 roku. Obecnie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji we współpracy z urzędnikami prezydenta przygotowuje nową propozycję zmian.
Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie testu obywatelskiego, wymóg polskiej rezydencji podatkowej oraz wydłużenie ścieżki do obywatelstwa do ośmiu lat. Zmiany mają objąć także posiadaczy Karty Polaka, którzy mogliby ubiegać się o obywatelstwo po trzech latach, zamiast po roku. Zgodnie z harmonogramem prace nad projektem mają zakończyć się do końca roku.
Według szacunków z 2025 r. – obecnie w Polsce przebywa od 2,5 do 2,8 miliona imigrantów, co stanowi od 6,6 do 7,5 proc. populacji kraju. Największą grupę przybyszów, około trzech czwartych, stanowią Ukraińcy. Według raportu przeprowadzonego przez Instytut WEI liczba imigrantów może wynosić nawet 4 mln.
Czytaj: Media: Polskie obywatelstwo dostawali nawet pijani kierowcy z zagranicy
Kresy.pl/Rzeczpospolita
