Uświetnił pierwsze obchody na Skałce. 8 maja 1254 roku prawykonano hymn „Gaude Mater Polonia”
Gaude Mater Polonia, czyli „Raduj się, Matko Polsko”, należy do najstarszych i najważniejszych hymnów religijnych średniowiecznej Polski. Przyjmuje się, że utwór został po raz pierwszy wykonany w Krakowie 8 maja 1254 roku podczas uroczystości ku czci kanonizowanego rok wcześniej św. Stanisława ze Szczepanowa.
Utwór powstał ku czci św. Stanisława ze Szczepanowa, biskupa krakowskiego i męczennika, który stał się jednym z głównych patronów Polski. Autorstwo tekstu hymnu jest powszechnie przypisywane dominikaninowi Wincentemu z Kielczy.
Najstarszy znany zapis hymnu pochodzi z Antyfonarza kieleckiego z 1372 roku, jednak geneza utworu jest wcześniejsza. Przyjmuje się, że Gaude Mater Polonia powstał w związku z kanonizacją św. Stanisława, dokonaną 17 września 1253 roku w Asyżu przez papieża Innocentego IV. Hymn stanowił część oficjum rymowanego o św. Stanisławie, znanego jako Historia gloriosissimi Stanislai.
Według tradycji pierwsze wykonanie utworu miało miejsce podczas krakowskich uroczystości pokanonizacyjnych 8 maja 1254 roku. W literaturze wskazuje się jednak, że dokładna data powstania i okoliczności ułożenia hymnu były przedmiotem dyskusji. Część badaczy zwracała uwagę na możliwe późniejsze elementy liturgiczne, a w odniesieniu do melodii podkreślano, że Wincenty z Kielczy mógł wykorzystać istniejący wcześniej wzorzec melodyczny.
Wincenty z Kielczy był również autorem żywotów św. Stanisława. W XIII wieku Polska znajdowała się w okresie rozbicia dzielnicowego, a kult biskupa-męczennika nabrał znaczenia wykraczającego poza wymiar religijny. Św. Stanisław był przedstawiany jako patron i orędownik przyszłego zjednoczenia kraju.
Z czasem pieśń zaczęła funkcjonować poza pierwotnym kontekstem liturgicznym. Według późniejszej tradycji śpiewało ją polskie rycerstwo po zwycięskich bitwach, a następnie towarzyszyła uroczystościom narodowym, kościelnym i akademickim. Gaude Mater Polonia pozostaje jednym z najważniejszych utworów średniowiecznej polskiej kultury religijnej.
Kresy.pl
