Dania rozważa zakup czterech samolotów S 106 GlobalEye w ramach umowy ze Szwecją dla zwiększenia zasięgu w Arktyce
Dania i Szwecja finalizują rozmowy o sprzedaży systemów S 106 GlobalEye. Nowa platforma umożliwi szeroko zakrojony nadzór powietrzny, morski i lądowy na Morzu Bałtyckim i w Arktyce. Szwecja złożyła propozycję zakupu GlobalEye również innym krajom, np. Finlandii.
10 kwietnia 2025 r. rząd Szwecji złożył w swoim budżecie na wiosnę 2025 r. propozycję upoważniającą rząd do zawarcia dwustronnej umowy z Danią w sprawie sprzedaży do czterech systemów wczesnego ostrzegania i kontroli (AEW&C) S 106 GlobalEye i powiązanego sprzętu pomocniczego. Proponowana transakcja ma zostać przeprowadzona jako sprzedaż międzyrządowa w odpowiedzi na deklarowane przez Danię zapotrzebowanie na poprawę zdolności do nadzoru radarowego z powietrza.
Dania jest jednym z kilku krajów zaangażowanych w trwające rozmowy ze Szwecją dotyczące potencjalnego zakupu GlobalEye. W styczniu 2025 r. podczas konferencji bezpieczeństwa narodowego w Sälen minister obrony Szwecji, Pål Jonson, potwierdził, że Szwecja prowadzi negocjacje z Danią i Finlandią w sprawie możliwego wspólnego nabycia systemu.
Podczas tego samego wydarzenia liderka szwedzkiej opozycji, Magdalena Andersson, wezwała do ściślejszej współpracy krajów nordyckich w zakresie nadzoru i zaproponowała wspólne nabycie czwartego samolotu w celu wsparcia zasięgu od Morza Bałtyckiego po Arktykę i Grenlandię. Finlandia, choć obecnie nie jest potwierdzonym nabywcą, wyraziła zainteresowanie oddelegowaniem personelu do szwedzkiej jednostki GlobalEye z myślą o przyszłym zakupie, jeśli pojawią się środki finansowe.
GlobalEye został również zaoferowany kilku innym potencjalnym klientom. Kanada rozważa platformę wśród alternatyw, w tym Boeing E-7 Wedgetail, w potencjalnym przejęciu AEW&C z budżetem wynoszącym 3,65 mld USD. We Francji Saab przedstawił system jako zamiennik E-3 Sentry, a ramy współpracy zostały ustanowione w ramach dwustronnego strategicznego partnerstwa innowacyjnego z 2024 r. Grecja i Korea Południowa również otrzymały propozycje. W październiku 2024 r. Saab i Korea Aerospace Industries podpisały memorandum o porozumieniu w sprawie współpracy w południowokoreańskim programie AEW&C II, w tym współpracy przemysłowej i transferu technologii.
S 106 GlobalEye to oznaczenie używane przez szwedzkie siły powietrzne dla samolotu Saab GlobalEye AEW&C. System jest oparty na odrzutowcu biznesowym dalekiego zasięgu Bombardier Global 6000/6500 i integruje radar Erieye Extended Range (ER) Saab z szeregiem czujników i wielodomenowym systemem dowodzenia i kontroli (C2).
Kluczowe cechy operacyjne GlobalEye obejmują zasięg wykrywania radarowego przekraczający 458 km z wysokości 10,7 km, wytrzymałość przekraczającą 11 godzin oraz zdolność wykrywania celów zarówno na małej, jak i dużej wysokości.
Program GlobalEye został uruchomiony przez Saab w lutym 2016 r. Pierwszy samolot został zaprezentowany 23 lutego 2018 r., a jego pierwszy lot odbył się 14 marca 2018 r. Na początku 2018 r. Saab szacował zdolność produkcyjną na trzy samoloty rocznie, a dostawy rozpoczęły się trzy lata po podpisaniu umowy.
Samoloty GlobalEye posiadają m.in. Zjednoczone Emiraty Arabskie, które zakupiły 5 samolotów w kwietniu 2020 r. Ostatnia dostawa miałą miejsce we wrześniu 2024 r. GlobalEye zamówiła także Szwecja, która w czerwcu 2022 r. podpisała kontakt na dwie jednostki. Dostawa planowana jest na 2027 r.
Przypominamy, że w 2023 r. ówczesny szef MON Mariusz Błaszczak poinformował o rozmowach ze Szwecją na temat zakupu samolotów wczesnego ostrzegania, jednak nie ujawniono szczegółów dotyczących typu maszyn ani harmonogramu dostaw.
Szwedzki SAAB prowadzi teraz kilka rozmów na temat sprzedaży swoich samolotów. Przedsiębiorstwo finalizuje umowę z Kolumbią na dostawę od 16 do 24 samolotów Gripen, które zastąpią przestarzałe izraelskie maszyny Kfir, które są w użyciu od końca lat 80.
Ponadto Saab negocjuje z Kanadą i Portugalią w sprawie sprzedaży myśliwców Gripen. Wcześniej te kraje zamierzały kupić amerykańskie myśliwce F-35.
Kresy.pl/aviationweek.com
