Trump proponuje cięcia w budżecie w wysokości 163 mld dolarów

Administracja prezydenta USA Donalda Trumpa zaproponowała w piątek cięcie budżetu federalnego o 163 mld dolarów. Rząd chce zmniejszyć wydatki na edukację, mieszkalnictwo i badania medyczne w przyszłym roku, a jednocześnie zwiększyć nakłady na obronę i bezpieczeństwo granic.

Administracja ogłosiła, że uznaniowe wydatki na obronność wzrosną o 13 proc. Dodatkowe 500 mln dolarów mają zostać przeznaczone na wzmocnienie ochrony granic i wsparcie działań związanych z masowymi deportacjami. W ramach budżetu przewidziano także 766 mln dolarów na technologie zabezpieczające granice oraz środki na utrzymanie 22 tys. agentów patrolu granicznego i zatrudnienie nowych funkcjonariuszy Służby Celnej i Ochrony Granic.

Wydatki na bezpieczeństwo wewnętrzne mają wzrosnąć o niemal 65 proc. względem poziomu przyjętego w 2025 r., co według administracji ma pomóc w walce z nielegalną imigracją. Budżet zakłada również 50 mld dolarów cięć w Departamencie Stanu, związanych z przejęciem Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego.

Cięcia w wydatkach krajowych

Biuro Zarządzania i Budżetu (OMB) poinformowało, że wydatki uznaniowe niezwiązane z obronnością zostaną zredukowane o 23 proc., co oznacza ich powrót do najniższego poziomu od 2017 r. Cięcia mają objąć m.in. Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH), Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC), Urząd Skarbowy (IRS), federalne agencje ścigania – w tym FBI oraz Biuro ds. Alkoholu, Tytoniu, Broni Palnej i Materiałów Wybuchowych (ATF).

Zgodnie z propozycją, budżet Departamentu Edukacji ma zostać zredukowany o ok. 15 proc., a środki na Departament Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – niemal o połowę. Dodatkowo zapowiedziano znaczne ograniczenia w programie księżycowym NASA.

Czytaj dalej: Trump tnie budżet NASA. Pomoże firmie Muska polecieć na Marsa

Proponowany budżet ma być realizacją zapowiedzi Trumpa dotyczących ograniczenia federalnej biurokracji. – „W tym krytycznym momencie potrzebujemy historycznego budżetu – takiego, który zakończy finansowanie naszego upadku, postawi Amerykanów na pierwszym miejscu i zapewni bezprecedensowe wsparcie dla naszego wojska i bezpieczeństwa wewnętrznego” – stwierdził dyrektor OMB Russ Vought.

Reakcje polityczne i wyzwania budżetowe

Demokraci w Kongresie skrytykowali skalę planowanych cięć jako zbyt głęboką. Część Republikanów domaga się z kolei zwiększenia wydatków obronnych i inwestycji w inne obszary. Senator Susan Collins, przewodnicząca komisji ds. przydziałów budżetowych, zareagowała na propozycję chłodno.

Administracja Białego Domu planuje uchwalenie odrębnego pakietu ustawodawczego, który skodyfikowałby cięcia dokonane przez Departament Efektywności Rządowej. Celem jest uproszczenie struktury wydatków oraz zwiększenie efektywności działania rządu federalnego.

Według Congressional Budget Office, całkowite wydatki budżetowe USA w roku fiskalnym 2024, zakończonym 1 października, wyniosły 6,8 bln dolarów. Dług publiczny Stanów Zjednoczonych wynosi obecnie 36 bln dolarów. Część konserwatywnych polityków i analityków obawia się, że przedłużenie reform podatkowych z 2017 r., które zapowiada Trump, może dodatkowo zwiększyć zadłużenie.

Republikanie planują przyjęcie ustawy podatkowej do 4 lipca, jednak muszą pokonać wewnętrzne podziały w sprawie finansowania reform. Debatę komplikują również napięcia gospodarcze związane z wprowadzonymi przez Trumpa podwyżkami ceł, które zakłócają globalny handel.

DOGE

Na początku tego roku administracja Trumpa we współpracy z Elonem Muskiem utworzyła Departament Efektywności Rządowej (DOGE), której zadaniem jest cięcie wydatków federalnych. Według planów Muska, do 2026 r. departament ma docelowo zaoszczędzić 2 bln dolarów.

Aktualnie pieniądze zaoszczędzone przez Departament Efektywności Rządowej mają wynosić do 400 mld dolarów, z czego 20 proc. ma trafić na konta amerykańskich obywateli. Oczekuje się, że każde gospodarstwo domowe może zasilić kwota do 5 tys. dolarów. Ta inicjatywa może zmotywować Amerykanów do zgłaszania marnotrawstwa rządowego.

Przeczytaj również: Trump zapowiada: cła mogą pozwolić na zniesienie podatku dochodowego

Zobacz: Administracja Trumpa chce ściąć fundusze USAID o 90 procent

Kresy.pl/Reuters.com