Czechy kończą wydobycie węgla kamiennego. JSW ostatnim producentem węgla koksowego w UE
W Czechach zakończono podziemne wydobycie węgla kamiennego po niemal 250 latach. Po zamknięciu kopalni ČSM jedynym producentem węgla koksowego w Unii Europejskiej pozostała polska Jastrzębska Spółka Węglowa.
31 stycznia 2026 roku spółka OKD zakończyła wydobycie węgla w swojej ostatniej czynnej kopalni ČSM w Stonawie w regionie karwińskim. Symboliczny ostatni wózek z urobkiem wyjechał na powierzchnię 4 lutego. Wydarzenie to zamknęło niemal 250-letni okres podziemnego górnictwa węgla kamiennego na terytorium Czech.
Po zakończeniu wydobycia działalność zakończył również zakład przeróbki węgla działający przy kopalni ČSM. Instalacja ta funkcjonowała od ponad pół wieku i odpowiadała za przetwarzanie surowca wydobywanego w kopalni. Ostateczne zamknięcie zakładu nastąpiło pod koniec lutego 2026 roku.
„Zakład przeróbki był efektem doskonale skoordynowanej współpracy wielu zawodów. Można z pewną przesadą powiedzieć, że dla każdej kopalni zakład przeróbki był czymś w rodzaju drugiej twarzy. Bez sprawnie funkcjonującego zakładu przeróbki minerał nie byłby waloryzowany, co oznaczałoby, że cała praca pod ziemią poszłaby na marne” – podkreślił kierownik zakładu przeróbki węgla w kopalni ČSM Zdeněk Piech.
Zobacz też: Jest porozumienie z JSW. Część świadczeń czasowo zawieszona
Zakład zajmował się przetwarzaniem surowego węgla, dostosowując jego parametry jakościowe oraz uziarnienie do wymagań odbiorców. W strukturze technologicznej znajdowały się między innymi sortownia, instalacja przeróbki wstępnej i drobnej, stacja ekspedycyjna oraz osadnik. Funkcjonowała tam także linia produkcyjna mieszanek opałowych.
Nowoczesna historia przeróbki węgla w kopalni ČSM rozpoczęła się w 1968 roku, kiedy uruchomiono kruszarnie, zbiorniki magazynowe oraz wagę kolejową. Pełną samowystarczalność technologiczną zakład osiągnął w czerwcu 1975 roku.
Pod koniec lutego pracę w zakładzie zakończyło 150 pracowników. Otrzymali oni odprawy o łącznej wartości 75 milionów koron. Część pozostałej załogi zajmuje się obecnie pracami likwidacyjnymi oraz obsługą sortowni w Stonávce, gdzie przetwarzany będzie węgiel własny i importowany.
Zakończenie wydobycia ma również wpływ na lokalną gospodarkę. Burmistrz Stonawy Tomáš Wawrzyk poinformował, że gmina musi przygotować się na spadek dochodów budżetowych. „W wyniku zaprzestania wydobycia węgla kamiennego budżet przewiduje niedobór około 20 milionów koron. Oznacza to, że przygotowaliśmy budżet na 2026 rok, który jest o około 20 procent niższy” – powiedział.
Po zamknięciu czeskich kopalń jedynym producentem węgla koksowego w Unii Europejskiej pozostaje Jastrzębska Spółka Węglowa. Surowiec ten uznawany jest w UE za surowiec krytyczny, jednak – jak wskazują eksperci – nie przekłada się to na szczególne mechanizmy jego ochrony.
„To, że węgiel koksowy uznano w Unii za surowiec krytyczny, nie daje mu żadnej ochrony. A do produkcji stali potrzebny jest koks, a więc i węgiel koksowy wydobywany w Polsce” – powiedział profesor Politechniki Śląskiej Zygmunt Łukaszczyk.
Według przedstawicieli branży transformacja energetyczna w Czechach przebiega inaczej niż w Polsce, między innymi ze względu na funkcjonowanie elektrowni jądrowych. W Polsce natomiast – jak wskazują eksperci – znaczenie krajowego górnictwa węgla pozostaje nadal istotne dla bezpieczeństwa energetycznego.
Kresy.pl/wnp.pl
