Piniany

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. B. Chlebowskiego, t. 8, Warszawa 1887, s. 165-166.

Piniany al. Pieniany, rus. Pyniany, wś, pow. samborski, 11 klm. na płn.-wsch. od sąd. pow. i urz. poczt, w Samborze. Na płd.-wsch, leży Kalinów, na płd.-zach. Babina, na płn.-zach. Brzegi i Czernichów, na płn.-wsch. Koniuszki Sieniawskie (3 ostatnie w pow. rudeckim). Wś leży w dorzeczu Dniestru za pośrednictwem je­go dopływu Strwiąża. Płynie on od Babiny wzdłuż granicy płn.-zach. od płd.-zach. na płn.- wsch. i oddziela P. od Brzegów, poczem wcho­dzi do Czernichowa. Zabudowania wiejskie le­żą na płd.-zach. Płn.-wsch. część obszaru moczarzysta. Przez część wschodnią, a potem przeważnie wzdłuż granicy płd.-wsch, idzie gościniec samborsko-rudecki. W czasie wyle­wów Dniestru i Strwiąża stoi ten gościniec od Pinian aż do Koniuszek pod wodą, a komunikacya bywa przerwaną. Własn. więk. ma roli or, 4, łąk i ogr. 10; wł. mn. roli or. 512, łąk i ogr 290, pastw. 161 mr. W 1880 r. było 702 mk. w gminie, między nimi 19 ob. rzym.-kat. Par. rzym.-kat, w Halinowie, gr.-kat. w Babi­-

[s.166]

nie. We wsi jest cerkiew p. w. śś. Koźtny i Damiana i szkoła filialna. Dokument oryginal­ny Zygmunta Augusta z 16 stycznia 1559 r. wydany w Piotrkowie, przechowany w proku­raturze skarbowej lwowskiej, uposaża cerkiew w P. na rzecz duchownego Wasyla, syna sołtysa z Pienian, z prawem następstwa (Szaraniewicz, Rzut oka na beneficya, str. 5). Za cza­sów Rzplitej należała wś do dóbr koronnych, do klucza kalinowskiego w ekonomii samborskiej, ziemi przemyskiej. W sumaryuszu do­kumentów (Rkp. Ossol., Nr. 2837) czytamy: str. 63: ,,1567. Feria secunda post festum Annunciationis Beatissimae virginis Mariae. Samboriae. Vendit Magnificus Starzechowski ta bernam in villa Piniany, nobili Michaeli Koblanski, cum agris, hortis, quae ad praefatum tabernam pertinent,quae data sunt, pro tribus mensurisagri, pół miarki dictis, et cumduabus particulis agri super fluvium Dniestr et super fluvium Strwiąż, cum una particula agri per ipsum possidenda, salvo censu regio, quotannis pro festo Sti Michaelis florenorum septem ad aerariura praestando.“ Str. 64: „1545, feria quarta post festum Sctae Annae. Cracoviae. Pivilegium Bonae Reginae redimendi molendinum in Piniany in fluvio Strwiąż situm de minibus Hieronymi molendinatoris, Provido Hrickoni datum, Salvis exinde laboribus et censibus quo tannis praestandis.” Str. 64: ,,1559 die 16 Januarii. Petricoviae in comitus. Confert Sigismundus Augustus Poponatum in villa Piniany, cum area, horto, medio laneo agri, una cum agro circa fluvium Niestr unaque cum pratis, addictosagros pertinentibus. Salvo cen­su regio praestando religioso Wasyl Poponi“ W lustracyi ekonomii samborskiej z 1686 r. (Rkp. Ossol,, Nr. 1255, str. 41 i 42) czytamy: ,,Ta wieś ma łanów 4, co czyni ćwierci 16, to jest ćwierci popowskich 2, karczmarskich 2, zostaje robotnych ćwierci 12. Ta wieś we wszystkiem jednakową robociznę i pańszczyznę odprawuje jako i Babina. Czynsze i kopiznę z roboczych ćwierci takież dają. Z pustej ćwierci każdej płacą czynszu po zł. 18 i po 2 kapłony dają; Pop czynszu daje z 2 ćwierci po zł. 2 gr. 6. Nowe pole pryjemne gromada płaci po zł. 10. Za kąty Maślanczane gromada daje po zł. 5., z Czurynowskiej łąki daje gro­mada zł. 5, z mielnikowskiej łąki gromada daje zł. 5. Karczmarze z ćwierci dwóch czynszu dają zł. 20. Piwo do tego i gorzałkę pańską szynkować powinni, nadto na zażen i zakos raz do roku posyłać, a do innych nie należą powinności i robocizny według dawnych rewizyj. Spasnego od karczmarza na rok zł. 15.“ W extrakcie inwentarza z 1760 r. (Bib. Ossol., Rkp. Nr. 1632, str. 157 nn.) czytamy: ,,Wieś zasiadła na łanach 4, co czyni ćwierci 16, videlicet gromadzkich roboczych ćwierci 3, aren­downych 10 ¾ ) z pustego wójt służy ¼ , do tych popowskich 2. Chlebnika ad praesens gromadzkiego za N. 16. Czynsze tej wsi (wy­mienione szczegółowo) czynią 142 zł. 24 gr. 15 den. Do tego spasnego w tejże wsi od by­dła lub koni pryjemnych cudzych a niepoddanych J. Kr. Mości i siedzącyoh od każdego ko­nia po 1 zł., a od bydlęcia gr. 15, od świń gr. 6 płacić do dworu Kalinowskiego powinni, co uczyni plus minus złp. 200. Powinności gro­mady Pieniańskiej: Ta wieś wszelkie roboci­zny i powinności pełni jak wieś Babina i takież szarwarki odprawuje. Z ćwierci ad praesens roboczych trzech po dni cztery od południa, wynosi na tydzień półdzionków 12, na rok zaś 624, w czem sami jako i w Babinie miarkować się i regestr robocizny do dworu oddać powin­ni. Prząść zaś powinni łokci 55 na rok z pań­skiego przędziwa, Karczma w Pienianach: Izba z komorą z drzewa, sień z chrustu przygrodzona, pod jednym dachem słomą poszytym; cała ta karczma nowej rectifikacyi potrzebu­je, którą gromada Pieniańska reparować po­winna. Do tej wsi należą chaszcze drobne, do grodzenia płotów zgodne, od granicy Czernichowskiej. Żaliła się gromada, że im Imć Pan Dwernicki, łowczy i pisarz przemyski, gruntu na łan cały odebrał, prócz tego dwie łąki i po­le, z którego czynszu do skarbu J. Kr. Mości zł. 15 dawali przez dekret komisarski granicz­ny in A. 1758 ferowany, i tymże samym de­kretem oderwana jest łąka znaczna od folw. Kalinowskiego, który dekret, czy ma być akceptowany albo pro relevatione onego w sądach J. K. Mości assesorskich agere zostawujemy resolutioni J. Kr. Mości skarbowej” Lu. Dz.