Zostaw odpowiedź
Chcesz przyłączyć się do dyskusji?Nie krępuj się!
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.
25 lipca 1939 roku w podwarszawskich Pyrach rozpoczęło się spotkanie, które miało istotne znaczenie dla przebiegu II wojny światowej. Podczas konferencji polski wywiad przekazał swoim sojusznikom – Francuzom i Brytyjczykom – wiedzę o złamaniu szyfrów niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”, zaprezentował stosowane urządzenia i metody oraz zobowiązał się dostarczyć obu państwom po jednej replice maszyny.
Konferencja, która odbywała się 25 i 26 lipca, niespełna sześć tygodni przed wybuchem wojny, była ukoronowaniem lat prowadzonej w tajemnicy i niezwykle skomplikowanej pracy polskich matematyków: Mariana Rejewskiego, Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego.
Choć alianci już wcześniej próbowali rozpracować Enigmę – Brytyjczycy za pomocą analiz kryptologicznych, a Francuzi także dzięki działalności wywiadowczej – to właśnie Polacy jako pierwsi opracowali skuteczną metodę łamania szyfrów niemieckiej wojskowej Enigmy. Francuski wywiad przekazał stronie polskiej dokumenty pozyskane od niemieckiego szyfranta Hansa-Thila Schmidta, jednak przełomu dokonali matematycy z Biura Szyfrów, wykorzystując nowatorskie metody matematyczne.
24 lipca 1919 roku Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o Policji Państwowej. Jej przyjęcie było jednym z etapów budowania administracji odrodzonej Rzeczypospolitej, która po okresie zaborów musiała stworzyć jednolitą służbę odpowiedzialną za bezpieczeństwo obywateli i utrzymanie porządku publicznego.
Niepodległe państwo przejęło ziemie należące wcześniej do trzech mocarstw zaborczych. Obowiązywały na nich odmienne przepisy, struktury administracyjne i systemy organizacji służb porządkowych. Jeszcze przed odzyskaniem niepodległości powstawały lokalne straże obywatelskie, milicje miejskie oraz formacje związane z poszczególnymi środowiskami politycznymi i samorządami.
Milicja Ludowa i Policja Komunalna
Jedną z pierwszych formacji działających na ziemiach odradzającego się państwa była Milicja Ludowa. Jej oddziały tworzono przede wszystkim z członków Polskiej Partii Socjalistycznej, Polskiej Organizacji Wojskowej, PSL „Wyzwolenie”, a także robotników i mieszkańców wsi. Najsilniejsze struktury powstały w Radomskiem, Kieleckiem, Lubelskiem i Zagłębiu Dąbrowskim.
23 lipca 1944 roku, podczas walk o Lublin, oddziały I Frontu Białoruskiego dotarły do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Lublin na Majdanku.
Majdanek był pierwszym dużym niemieckim obozem koncentracyjnym wyzwolonym przez wojska alianckie podczas II wojny światowej. Żołnierze sowieccy zastali na jego terenie komory gazowe, częściowo spalone krematorium, ludzkie prochy i ciała zamordowanych więźniów. W obozowym lazarecie znajdowało się także 985 sowieckich jeńców wojennych i inwalidów, których Niemcy nie ewakuowali.
Decyzję o utworzeniu obozu Heinrich Himmler podjął w lipcu 1941 roku. Dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim Odilo Globocnik otrzymał zadanie zbudowania kompleksu przeznaczonego początkowo dla 25–50 tys. więźniów, którzy mieli stanowić niewolniczą siłę roboczą dla III Rzeszy. Właściwe prace budowlane rozpoczęły się jesienią 1941 roku.
23 lipca 1951 roku o godz. 7:15 w Pałacu Biskupim w Krakowie zmarł kardynał Adam Stefan Sapieha. Miał 84 lata. Przez niemal czterdzieści lat kierował diecezją, a następnie archidiecezją krakowską.
Podczas niemieckiej okupacji był faktycznym przywódcą Kościoła w Polsce, a po wojnie przeciwstawiał się komunistycznym represjom. Nieugięta postawa przyniosła mu przydomek Księcia Niezłomnego.
Pogrzeb hierarchy odbył się 28 lipca pod przewodnictwem prymasa Stefana Wyszyńskiego. W uroczystościach uczestniczyły wielotysięczne tłumy. Kardynał został pochowany w katedrze na Wawelu, w krypcie pod konfesją św. Stanisława.
24 lipca 1917 roku pod Krechowcami koło Stanisławowa Polski Pułk Ułanów, późniejszy 1. Pułk Ułanów Krechowieckich, pod dowództwem pułkownika Bolesława Mościckiego stoczył kilkugodzinny bój z wojskami niemieckimi i austro-węgierskimi.
Około 400 kawalerzystów przez ponad pięć godzin powstrzymywało znacznie liczniejszego przeciwnika, umożliwiając rosyjskiej piechocie i artylerii odwrót przez mosty na Bystrzycy Sołotwińskiej i Bystrzycy Nadwórniańskiej.
Starcie stało się jednym z najgłośniejszych czynów polskiej kawalerii podczas I wojny światowej. Po bitwie pułk zaczęto powszechnie nazywać „krechowieckim”. Nazwa ta została następnie utrwalona w tradycji 1. Pułku Ułanów Krechowieckich.
24 lipca 1655 roku pod Ujściem nad Notecią rozpoczęło się starcie armii szwedzkiej dowodzonej przez feldmarszałka Arvida Wittenberga z pospolitym ruszeniem województw wielkopolskich pod wodzą wojewody poznańskiego Krzysztofa Opalińskiego i wojewody kaliskiego Andrzeja Karola Grudzińskiego.
Szwedzi zaatakowali Rzeczpospolitą z dwóch kierunków. Wojska Gustawa Adolfa Lewenhaupta uderzyły w Inflantach, natomiast korpus Wittenberga wkroczył od strony zajętego przez Szwecję Pomorza Zachodniego. 21 lipca przekroczył granicę Rzeczypospolitej, kierując się ku strategicznym przeprawom na Noteci.
Armia Wittenberga liczyła, według różnych szacunków, od niespełna 15 do około 17 tys. żołnierzy i dysponowała 72 działami. Naprzeciw niej stanęło około 13 tys. przedstawicieli pospolitego ruszenia oraz 1,4 tys. żołnierzy piechoty łanowej.
Michał Baliński