II Powstanie Śląskie, które wybuchło w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 roku, było jednym z kluczowych momentów w walce o przyszłość Górnego Śląska.
W przeciwieństwie do pierwszego, spontanicznego zrywu, miało ono charakter dobrze zorganizowanej akcji, ogłoszonej przez Dowództwo Główne Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska oraz Polski Komisariat Plebiscytowy, kierowany przez Wojciecha Korfantego.
Tłem wydarzeń były przygotowania do plebiscytu, zaplanowanego na marzec 1921 roku, który miał rozstrzygnąć o przynależności państwowej regionu. Niemcy próbowali jednak zyskać przewagę wcześniej, organizując bojówki i wykorzystując chaos wojny polsko-bolszewickiej. Szczególnie dramatycznym impulsem do wybuchu powstania była śmierć znanego lekarza, doktora Andrzeja Mielęckiego. 17 sierpnia 1920 roku, podczas zamieszek w Katowicach, został on bestialsko pobity przez niemieckich bojówkarzy i wrzucony do rzeki Rawy. Jego śmierć stała się symbolem i wezwaniem do działania.
Czytaj też: I Powstanie Śląskie trwało 10 dni
W odpowiedzi 17/18 sierpnia polskie oddziały Polskiej Organizacji Wojskowej na Górnym Śląsku rozpoczęły walki, a lokalni dowódcy zażądali ogłoszenia powstania na całym obszarze plebiscytowym. Pełnoskalowe powstanie wybuchło w nocy z 19 na 20 sierpnia, a jego zasięg w krótkim czasie objął niemal cały obszar przemysłowy.
Celem powstańców było usunięcie znienawidzonej niemieckiej Policji Bezpieczeństwa (Sicherheitspolizei), która wspierała bojówki atakujące polskie wiece i instytucje, a w jej miejsce powołanie polsko-niemieckiej formacji policyjnej pod kontrolą władz alianckich. Walki objęły m.in. powiaty katowicki, bytomski, tarnogórski, rybnicki i zabrzański. Polscy robotnicy wsparli powstańców strajkiem generalnym, co wzmocniło nacisk na Międzysojuszniczą Komisję Rządzącą i Plebiscytową.
Pod wpływem wydarzeń 24 sierpnia komisja podjęła decyzję o rozwiązaniu niemieckiej policji i utworzeniu Policji Górnego Śląska o mieszanym, polsko-niemieckim składzie. Zobowiązano się także do ukarania sprawców antypolskich ekscesów i wydalenia z regionu osób przybyłych po sierpniu 1919 roku. Wobec spełnienia głównych postulatów polska strona 25 sierpnia zakończyła powstanie.
II Powstanie Śląskie, choć krótkie, zakończyło się sukcesem politycznym i wzmocniło pozycję Polaków przed plebiscytem w marcu 1921 roku. Było dowodem determinacji mieszkańców Górnego Śląska w walce o sprawiedliwość i prawo do samostanowienia.
Kresy.pl / Polska Zbrojna
Czytaj też: Cud nad Odrą. III Powstanie Śląskie






