80. rocznica śmierci Wincentego Witosa – trzykrotnego premiera i przywódcy ruchu ludowego
Wincenty Witos, trzykrotny premier II Rzeczypospolitej i przywódca ruchu ludowego, zmarł 80 lat temu. Jego pogrzeb w rodzinnych Wierzchosławicach zgromadził tłumy, a pamięć o jego działalności społecznej i politycznej pozostaje ważnym elementem historii odrodzonej Polski.
Wincenty Witos urodził się w ubogiej rodzinie chłopskiej we wsi Wierzchosławice koło Tarnowa. Ukończył szkołę elementarną w rodzinnej miejscowości, a następnie pracował jako rolnik. Od młodości angażował się w działalność społeczną i polityczną, stając się jednym z najważniejszych przedstawicieli ruchu ludowego w Polsce.
Od 1905 roku zasiadał w Radzie Powiatowej w Tarnowie, a w latach 1908–1931 pełnił funkcję wójta Wierzchosławic. W tym samym roku został posłem do Sejmu Krajowego we Lwowie, a od 1911 do 1918 roku zasiadał w Radzie Państwa w Wiedniu. Uczestniczył również w działalności lokalnych organizacji chłopskich o charakterze społecznym i gospodarczym.
Zobacz też: Wincenty Witos uniewinniony po 91 latach
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Witos odegrał kluczową rolę w kształtowaniu życia politycznego. Był przywódcą Polskiego Stronnictwa Ludowego i przewodniczącym Polskiej Komisji Likwidacyjnej Galicji i Śląska Cieszyńskiego. Trzykrotnie obejmował urząd premiera II Rzeczypospolitej – w latach 1920, 1923 i 1926. Był również jednym z liderów Centrolewu, koalicji ugrupowań opozycyjnych wobec obozu sanacyjnego.
Po przewrocie majowym został aresztowany przez władze sanacyjne i osadzony w twierdzy brzeskiej. W 1933 roku zdecydował się na emigrację do Czechosłowacji, gdzie przebywał aż do marca 1939 roku, kiedy powrócił do kraju.
We wrześniu 1939 roku Witos został zatrzymany przez Niemców, którzy próbowali nakłonić go do współpracy przy utworzeniu kolaboracyjnego rządu – bezskutecznie. Po zakończeniu II wojny światowej również odmówił przyjęcia jakiejkolwiek funkcji oferowanej przez władze komunistyczne. W 1945 roku stanął na czele odrodzonego Polskiego Stronnictwa Ludowego.
Wincenty Witos zmarł w 1945 roku. Został pochowany w rodzinnych Wierzchosławicach. Uroczystości pogrzebowe, które trwały od 2 do 6 listopada, zgromadziły liczne rzesze ludzi, chcących oddać hołd jednemu z najwybitniejszych przywódców polskiego ruchu ludowego i jednemu z Ojców Niepodległości.
Zobacz też: Powstanie Batalionów Chłopskich [+FOTO]
Kresy.pl
