Raport, wedle którego Polska przestaje być demokracją, został przygotowany m.in. przez ekspertów powiązanych z “Gazetą Wyborczą” i oko.press
Założone przez między innymi przez Eleanor Roosevelt i dotowane przez władze USA stowarzyszenie Freedom House stwierdziło w ostatnim raporcie, że w Polsce złamany został “konsensus demokratyczy”, a na Węgrzech panuje “system hybrydalny”. Okazuje się, że autorzy fragmentu poświęconego naszemu krajowi to publicyści powiązani z “Gazetą Wyborczą” i oko.press.
Jak informowaliśmy, Freedom House opublikował w środę raport na temat stanu demokracji w Eurazji zatytułowany „Narody w transformacji”. Tezą raportu jest, że „rosnąca liczba przywódców na całym świecie porzuciła nawet pozory gry według reguł demokracji”. Organizacja łączy to z załamywaniem się dotychczasowego ładu, który określiła mianem „konsensusu demokratycznego”, i sytuacją w której zaczęła nasilać się rywalizacja między mocarstwami. W raporcie napisano o politykach „otwarcie atakujących instytucje demokratyczne […] w regionie rozciągającym się od Europy Środkowej do Azji Środkowej”.
Fragment raportu o Polsce napisany został przez Miłosza Wiatrowskiego – dziennikarza związanego m.in. z “Gazetą Wyborczą” i portalem oko.press, oraz Annę Wójcik – prowadząca Archiwum Osiatyńskiego, zajmujące się od 2017 r. “zmianami w zakresie praworządności w Polsce”.
Niestety, Polska nie jest już więcej skonsolidowaną demokracją wedle raportu Freedom House, opartego na raporcie napisanym przeze mnie i Miłosza Wiatrowskiego. Spadek związany jest z atakami na rządy prawa, samorządy, społeczeństwo obywatelskie czy oczerniającymi kampaniami, które zaznaczyły się w 2019 r. – napisała Wójcik w swoim wpisie na Twitterze, podanym dalej również przez Wiatrowskiego.
Sadly #Poland is no longer a consolidated #democracy in @freedomhouse @FH_NIT #NationsInTransit ranking, based on report written by @wmilosz and me. Decline due to attacks on #ruleoflaw, local government, civil society, smear campaigns that marked 2019https://t.co/TTnvyaJml6
— Anna Wójcik (@annawojcik) May 6, 2020
Tytuł tekstu dla oko.press obojga autorów polskiej części raportu Freedom House brzmi: “Maska opadła. Polska niepełną demokracją w rankingu Freedom House”. Polska uzyskała najniższą notę w rankingu demokracji Freedom House „Narody w czasie przemian” („Nations in Transit”) odkąd jest w nim oceniana, czyli od 2011 roku. Otrzymała 4,93 punktu na 7 możliwych do zdobycia. Staliśmy się „autokracją wyborczą”, krajem już tylko pół-demokratycznym – piszą Wójcik i Piotrowski.
Historyk i ekonomista, doktorant na Wydziale Historii Uniwersytetu Yale. Wcześniej pracował jako konsultant w Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Współpracuje z “Gazetą Wyborczą”, „Polityką Insight” oraz Instytutem In.europa. W Oko.press pisze o Brexicie – sam o sobie pisze Wiatrowski.
Pisze o prawie i polityce. Prowadzi Archiwum Osiatyńskiego i Rule of Law in Poland – w ten sposób przedstawia się Wójcik.
Na temat naszego państwa w raporcie FH napisano – W Polsce rządząca partia PiS prowadzi wojnę przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, próbując przekształcić go w elastyczne narzędzie polityczne. Po poświęceniu pierwszych lat urzędowania na nielegalne przejęcie krajowego trybunału konstytucyjnego i rady odpowiedzialnej za mianowanie sędziów, rząd PiS zaczął w 2019 r. prześladować poszczególnych sędziów. Na początku 2020 r. sędziowie, którzy krytykowali reformę rządu lub po prostu odwołali się do prawa Unii Europejskiej było dosłownie przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Taki atak na podstawową zasadę demokracji – że istnieją prawne ograniczenia władzy rządu, egzekwowane przez niezależne sądy – był w Europie niewyobrażalny, zanim PiS go nie przeprowadził.
Drugim krajem wymienionym z kolei w raporcie są Węgry, które zostały ocenione jeszcze bardziej krytycznie. Według Amerykanów węgierski premier Viktor Orbán „porzucił wszelkie pozory poszanowania instytucji demokratycznych”, bo „przyjęcie prawa o stanie wyjątkowym, które pozwala rządowi na rządzenie dekretami przez czas nieokreślony, dodatkowo ujawniło niedemokratyczny charakter reżimu Orbána”. Freedom House twierdzi wręcz, że „spadek Węgier był najbardziej gwałtowny w historii [raportu] „Narody w transformacji”; były jednym z trzech liderów demokratycznych od 2005 r., ale w 2020 r. stał się pierwszym krajem, który obniżył się o dwie kategorie reżimów i całkowicie opuścił grupę demokracji”.
Freedom House wypisał także z kategorii państw demokratycznych, „po raz pierwszy od 2003 r.”, Serbię i Czarnogórę. Organizacja łączy ten stan z wpływami autorytarnych państw takich jak Rosja, Chiny i Turcja. Jednak nawet wzmacniające się ponowne zaangażowanie USA na Bałkanach ocenia jako „coraz bardziej skoncentrowane na zakulisowych umowach, nie kładące nacisku na jakikolwiek wspólne zaangażowanie na rzecz demokracji”. Serbia, Czarnogóra i Węgry zostały opisane jako „systemy hybrydalne/przejściowe”. Natomiast Polska jest w raporcie tylko „częściowo skonsolidowaną demokracją”.
Freedom House dopatrzył się regresu demokracji także w Czechach, Gruzji, Łotwie i Słowacji.
Czytaj także: Polska Rzeczpospolita Bananowa
Kresy.pl / oko.press
