Fot. Z. Skrok

Ponieździel

19 May 2010/0 Komentarze/w Historia, Katalog zaścianków, Kresopedia, Projekty, Wileńszczyzna /Przez Redakcja

Nad rzeczką Niedziel (po melioracji to suchy “rowczyk”), 8 km. na pn. od Ejszyszek (gmina i parafia loco).
okolica. Mieszkają: Pryszmonty, Króle, Paszkiewicze, Sakowicze, Bartoszewicze (mieli folwark), Grapsztynowicze. 12 domów. około 40 mieszkańców. przeważają starzy, całkowity brak młodzieży.
Rozmowa z Genowefą Żukowską lat 72.
Słown. Geograf. “Ponieździel alias Pryszmonty, okolica szlachecka, domów pięć, mieszkańców kat. 16”. Malewski – 1821 – własność Bartoszewicz herbu. Bończa. 1859 – Cydzik h. Prawdzic. 1848 – pr. wł. Ilcewicz h. Lubicz. 1833 – pr. wł. Malewski h. Jastrzębiec. 1845 – pr. wł. Sienkiewicz h. Bończa. 1862 – pr. wł. Songin h. Leliwa, h. Śreniawa. 1847 pr. wł. Wojszwiłło h. Rawicz. . 1820 – pr. wł. Pryszmont h. Łabądź. 1832 – pr. wł. Paszkiewicz h. Radwan.

Fot. Z. Skrok

Fot. Z. Skrok

Newsletter Skomentuj Udostępnij Wyłącz reklamy

Dodaj komentarz

Narodowa arka. 4 czerwca 1817 roku powstało Ossolineum

Zginęło około 250 Polaków. 2 czerwca 1943 roku UPA zaatakowała Hurby

To był „sarmacki Katyń”. 2 czerwca 1652 zakończyła się bitwa pod Batohem

Ta deklaracja szła dalej niż 13. punkt Wilsona, a mimo to mało kto o niej pamięta. 3 czerwca 1918 ogłoszono deklarację wersalską

„Wielkie dni Polski rozpoczynają się dziś”. 2 czerwca 1979 roku Jan Paweł II po raz pierwszy przyleciał do kraju

List, który zapowiedział rewolucję. 3 czerwca 1524 roku Kopernik po raz pierwszy zaprotestował przeciw geocentryzmowi

Buntownik z Workuty. Wspomnienia Edwarda Bucy z sowieckiego łagru

Ta deklaracja szła dalej niż 13. punkt Wilsona, a mimo to mało kto o niej pamięta. 3 czerwca 1918 ogłoszono deklarację wersalską

Wśród licznych rocznic związanych z odzyskaniem przez Polskę niepodległości, niesłusznie pomijane jest jedno z najistotniejszych wydarzeń 1918 roku: deklaracja wersalska.

3 czerwca 1918 roku w Wersalu szefowie rządów Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch ogłosili deklarację, w której uznali utworzenie „zjednoczonego i niepodległego państwa polskiego z wolnym dostępem do morza” za jeden z warunków trwałego i sprawiedliwego pokoju w Europie.

Stany Zjednoczone nie podpisały dokumentu, ponieważ występowały w koalicji antyniemieckiej jako państwo stowarzyszone, a nie formalnie sprzymierzone, jednak deklaracja miała duże znaczenie dla umiędzynarodowienia sprawy polskiej.

Czytaj dalej

List, który zapowiedział rewolucję. 3 czerwca 1524 roku Kopernik po raz pierwszy zaprotestował przeciw geocentryzmowi

3 czerwca 1524 roku Mikołaj Kopernik, przebywający we Fromborku, napisał list do krakowskiego kanonika, kartografa i historyka Bernarda Wapowskiego. Dokument znany dziś jako „List przeciwko Wernerowi” uchodzi za drugą znaną pracę astronomiczną Kopernika, po wcześniejszym „Commentariolusie”, i powstał niemal dwie dekady przed drukiem „De revolutionibus orbium coelestium”.

Choć list miał formę prywatnej korespondencji, szybko zyskał znaczenie naukowe. Oryginał nie zachował się, ale jego treść przetrwała w późniejszych odpisach. Dokument był znany uczonym kolejnych pokoleń, a drukiem ukazał się dopiero w 1854 roku w Warszawie, w edycji przygotowanej przez Jana Baranowskiego.

Czytaj dalej

To był „sarmacki Katyń”. 2 czerwca 1652 zakończyła się bitwa pod Batohem

Bitwa pod Batohem, stoczona 1–2 czerwca 1652 roku, należy do najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Choć często pozostaje w cieniu bardziej znanych starć, jej skutki były wyjątkowo ciężkie dla państwa polsko-litewskiego.

Rzeź polskich jeńców i zniszczenie znacznej części zawodowego wojska koronnego sprawiły, że bitwa ta bywa określana mianem „sarmackiego Katynia”.

Czytaj dalej

„Wielkie dni Polski rozpoczynają się dziś”. 2 czerwca 1979 roku Jan Paweł II po raz pierwszy przyleciał do kraju

2 czerwca 1979 roku Jan Paweł II rozpoczął swoją pierwszą pielgrzymkę do Polski. Była to wędrówka, która na zawsze odmieniła oblicze kraju.

Papież-Polak odwiedził wówczas Warszawę, Gniezno, Częstochowę, Kalwarię Zebrzydowską, Oświęcim, Wadowice, Nowy Targ i Kraków. Jego wizyta, trwająca dziewięć dni, była wydarzeniem religijnym oraz impulsem politycznym.

Atmosfera w kraju w tamtym czasie była napięta. Po wydarzeniach z czerwca 1976 roku społeczeństwo zaczęło coraz głośniej wyrażać sprzeciw wobec reżimu. Kościół katolicki stawał się przestrzenią wolności i duchowego wsparcia dla milionów wiernych. Wybór Karola Wojtyły na papieża w 1978 roku wstrząsnął władzami PRL, które nie mogły zignorować jego pragnienia odwiedzenia ojczyzny.

Czytaj dalej

Buntownik z Workuty. Wspomnienia Edwarda Bucy z sowieckiego łagru

Wydawnictwo Replika opublikowało nowe wydanie wspomnień Edwarda Bucy, żołnierza Armii Krajowej, więźnia sowieckich łagrów i jednego z przywódców buntu w Workucie.

Edward Buca nie jest postacią szerzej znaną, a szkoda, ponieważ był człowiekiem wyjątkowym. Być może dzięki książce wydanej nakładem Wydawnictwa Replika polski odbiorca lepiej pozna tę niezwykłą postać z Kresów.

Urodził się 24 marca 1926 roku we wsi Nadyby, położonej w rejonie samborskim, i zamieszkanej głównie przez Polaków (obecnie Ukraina). Jego ojciec pracował jako technik budowlany w PKP. Edward był najmłodszym dzieckiem w rodzinie — miał trzech braci i dwie siostry. Przed wybuchem II wojny światowej ukończył sześć klas szkoły powszechnej.

Czytaj dalej

Zginęło około 250 Polaków. 2 czerwca 1943 roku UPA zaatakowała Hurby

2 czerwca 1943 roku — według innych relacji 5 czerwca — wieś Hurby w powiecie zdołbunowskim na Wołyniu stała się miejscem zbrodni dokonanej na polskiej ludności cywilnej. Według dostępnych opracowań napadu dokonały oddziały UPA wspierane przez lokalne formacje SKW (Samoobronne Kuszczowe Widdiły) oraz Ukraińców z okolicznych wsi.

Był to element ludobójstwa, którego celem było usunięcie Polaków z terenów wschodnich II Rzeczypospolitej.

„Widziałam, jak mamie obcinają piersi”

Wieś Hurby, całkowicie polska, nie posiadała zorganizowanej samoobrony. Wieczorem 2 czerwca 1943 roku została otoczona przez około tysiąc napastników.

Czytaj dalej

Wspieraj Kresy i czytaj bez reklam.
1 zł = 1 dzień dostępu.

Pomóż nam dziś dopłynąć do brzegu! Nasz Dzienny koszt wynosi 723 PLN. Do Tej Pory zebraliśmy 100 PLN.

Załoga portalu Kresy.pl