Zamach w Merseburgu. Bolesław Chrobry ledwo uszedł z życiem
Podczas zjazdu w Merseburgu, rozpoczętego 24 lipca 1002 roku, uzbrojony tłum zaatakował Bolesława Chrobrego i jego orszak. Polski książę ocalał dzięki pomocy niemieckich możnych.
Choć Chrobry podejrzewał o zorganizowanie napadu króla Henryka II, odpowiedzialność niemieckiego władcy nigdy nie została dowiedziona.
24 lipca 1002 roku Henryk II przybył do Merseburga, gdzie zgromadzili się sascy możni. Następnego dnia oficjalnie uznali go za króla. Na zjazd przybył również Bolesław Chrobry, który chciał uregulować sprawę ziem zajętych po śmierci cesarza Ottona III i zabójstwie margrabiego miśnieńskiego Ekkeharda I.
Śmierć Ottona III w styczniu 1002 roku rozpoczęła walkę o władzę w Rzeszy. Jednym z kandydatów do tronu był sprzyjający Bolesławowi Ekkehard, jednak 30 kwietnia został zamordowany. Polski książę wykorzystał zamieszanie, opanowując Łużyce i Milsko oraz wkraczając do Miśni. Liczył, że nowy niemiecki władca zatwierdzi jego nabytki.
Spór o Miśnię
Rozmowy w Merseburgu zakończyły się kompromisem. Henryk II zaakceptował władzę Bolesława nad Łużycami i Milskiem, ale nie zgodził się przekazać mu Miśni. Gród otrzymał Guncelin, brat zamordowanego Ekkeharda i bliski krewny lub powinowaty Bolesława Chrobrego.
Gdy Chrobry wraz z orszakiem opuszczał Merseburg, drogę zastąpił mu uzbrojony tłum. Dokładna data napadu nie jest znana. Towarzyszący polskiemu władcy margrabia Henryk ze Schweinfurtu próbował powstrzymać napastników. Ostatecznie zdołał wyprowadzić Bolesława przez rozbitą zewnętrzną bramę.
Część członków polskiego orszaku została ograbiona przez napastników. Inni odnieśli ciężkie rany i uniknęli śmierci dzięki pomocy księcia saskiego Bernarda.
Chrobry podejrzewał Henryka II
Najważniejszym źródłem opisującym wydarzenie jest „Kronika” Thietmara z Merseburga. Kronikarz zapewniał, że napastnicy działali bez wiedzy i zgody Henryka II. Jednocześnie próbował częściowo obarczyć winą ludzi Chrobrego, twierdząc, że uzbrojeni weszli na teren królewskiego dworu i nie chcieli go opuścić.
Bolesław nie uwierzył jednak w przypadkowy charakter napadu. Uznał, że padł ofiarą przygotowanego podstępu, i odpowiedzialnością obciążył Henryka II. Podejrzenia wzmacniał fakt, że do ataku doszło w miejscu pozostającym pod władzą króla, który jako gospodarz zjazdu powinien zapewnić bezpieczeństwo przybyłemu księciu.
Źródła nie pozwalają jednak stwierdzić, że Henryk rzeczywiście wydał rozkaz zamordowania polskiego władcy. W historiografii jako potencjalnych organizatorów napadu wskazywano także Hermana, syna Ekkeharda, hrabiego Merseburga Ezyka oraz Guncelina. Żadna z tych hipotez nie została jednoznacznie potwierdzona.
Odwet Bolesława
W drodze powrotnej Chrobry spalił należący do Marchii Miśnieńskiej gród Strzałę i uprowadził wielu jego mieszkańców. Rozesłał również posłów do przeciwników Henryka II, próbując nakłonić ich do wystąpienia przeciwko królowi.
Napad w Merseburgu podważył zaufanie między oboma władcami i pogłębił ich wzajemną wrogość. Był jednym z wydarzeń otwierających wieloletni konflikt Bolesława Chrobrego z Henrykiem II, zakończony pokojem w Budziszynie w 1018 roku.
Czytaj też:
Bolesław Chrobry kazał dla siebie wybić ruskie monety. Chciał być cesarzem Słowian?
„Korona Chrobrego” nie była koroną Chrobrego. Tajemnice polskich insygniów koronacyjnych
Kresy.pl / Przez wieki
