Święta Jadwiga Królowa. Władczyni, która połączyła Polskę z Litwą
8 czerwca Kościół wspomina świętą Jadwigę Królową, królową Polski i jedną z najwybitniejszych postaci polskiego średniowiecza.
Urodziła się najpewniej w 1374 roku jako najmłodsza córka Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki. Wychowywała się na dworze w Budzie, gdzie odebrała staranne wykształcenie właściwe córce królewskiej. Znała języki, była przygotowywana do zadań dynastycznych i od dzieciństwa pozostawała częścią wielkiej polityki środkowoeuropejskiej.
Początkowo nie przewidywano jednak dla niej tronu polskiego. Zgodnie z planami dynastycznymi Ludwika Węgierskiego w Polsce miała rządzić jej starsza siostra Maria, podczas gdy Jadwigę przeznaczano raczej do małżeństwa z Wilhelmem Habsburgiem i roli związanej z dziedzictwem węgierskim. Dopiero kryzys sukcesyjny po śmierci Ludwika w 1382 roku oraz sprzeciw polskich możnych wobec rządów Marii i jej męża Zygmunta Luksemburskiego otworzyły Jadwidze drogę do Krakowa.
Jadwiga przybyła do Krakowa w 1384 roku i 16 października została koronowana na „króla Polski”. Tytuł ten miał znaczenie prawne i polityczne: podkreślał, że obejmuje władzę jako samodzielny monarcha, a nie jedynie przyszła małżonka króla.
Jej panowanie od początku łączyło wymiar dynastyczny, państwowy i religijny. Najważniejszą decyzją było związanie losów Polski i Litwy. W 1386 roku Jadwiga poślubiła wielkiego księcia litewskiego Jagiełłę, który przyjął chrzest i imię Władysław. Jednym z najważniejszych następstw tego małżeństwa oraz unii polsko-litewskiej był chrzest Litwy, jednego z ostatnich pogańskich państw Europy.
Jadwiga nie była jednak wyłącznie narzędziem polityki dynastycznej. Aktywnie uczestniczyła w rządach, prowadziła własne działania dyplomatyczne i podejmowała decyzje w sprawach państwowych. W 1387 roku wyprawa pod jej przewodnictwem doprowadziła do przywrócenia Rusi Czerwonej Koronie.
Królowa zabiegała także o rozwój życia intelektualnego i religijnego. Uzyskała zgodę papieża na utworzenie wydziału teologicznego w Akademii Krakowskiej, a w testamencie przeznaczyła swoje kosztowności na odnowienie uczelni. Dzięki temu w 1400 roku możliwe było odnowienie Akademii, która stała się jednym z najważniejszych ośrodków nauki w tej części Europy.
Jadwiga była znana z osobistej pobożności, troski o ubogich i działalności dobroczynnej. Nawiedzała szpitale, wspierała potrzebujących, otaczała opieką duchownych i uczonych. Z jej postacią związana jest tradycja modlitwy przed gotyckim krucyfiksem w katedrze wawelskiej. Według przekazu Chrystus z tego krzyża miał do niej przemówić.
Królowa zmarła 17 lipca 1399 roku w Krakowie, kilka dni po urodzeniu córki Elżbiety Bonifacji. Dziecko zmarło 13 lipca. Jadwiga miała około 25 lat. Jej śmierć przerwała krótkie, lecz wyjątkowo ważne panowanie, które na trwałe związało Polskę z Litwą i wzmocniło pozycję Krakowa jako centrum politycznego, religijnego i intelektualnego.
W 1979 roku Jan Paweł II zatwierdził publiczny kult Królowej, a 8 czerwca 1997 roku kanonizował Jadwigę w Krakowie.
Kresy.pl
