Kreml uderza w Memoriał. Organizacja praw człowieka uznana za ekstremistyczną
Sąd Najwyższy Rosji zdelegalizował działalność organizacji Memoriał. Decyzja otwiera drogę do ścigania osób wspierających jej działalność.
Sąd Najwyższy Rosji uznał w czwartek organizację praw człowieka Memoriał za „ruch ekstremistyczny”, zakazując jej działalności na terytorium kraju ze skutkiem natychmiastowym. Decyzja zapadła po zamkniętym posiedzeniu sądu.
W uzasadnieniu rosyjski sąd stwierdził, że działania organizacji są „wyraźnie antyrosyjskie i mają na celu zniszczenie podstaw państwowości, naruszenie integralności terytorialnej oraz podważenie wartości historycznych, kulturowych, duchowych i moralnych”.
Orzeczenie tworzy podstawę prawną do ścigania osób współpracujących z Memoriałem, przekazujących mu środki finansowe lub rozpowszechniających jego materiały.
Zobacz też: Szef polskiej sekcji Memoriału Aleksandr Gurjanow zatrzymany
Organizacja potępiła decyzję, wskazując na narastającą presję wobec społeczeństwa obywatelskiego w Rosji. „To bezprawne rozstrzygnięcie oznacza nowy etap nacisku politycznego na rosyjskie społeczeństwo obywatelskie” – przekazano w oświadczeniu.
Memoriał poinformował, że będzie kontynuował działalność poza granicami Rosji. Jednocześnie zaapelował do swoich sympatyków w kraju o powstrzymanie się od wsparcia finansowego i publicznego poparcia, aby uniknąć konsekwencji prawnych.
Organizacja została założona pod koniec lat 80. XX wieku w celu dokumentowania represji politycznych w Związku Sowieckim. W kolejnych latach zajmowała się również monitorowaniem naruszeń praw człowieka w Rosji.
Już w grudniu 2021 roku rosyjskie władze zdelegalizowały główne struktury Memoriału, zarzucając im „usprawiedliwianie terroryzmu i ekstremizmu”. Organizacja odrzucała te oskarżenia.
Mimo wcześniejszych decyzji administracyjnych Memoriał kontynuował działalność, głównie poza Rosją, udzielając wsparcia osobom uznawanym za więźniów politycznych. Według organizacji chodzi o ponad 1,5 tysiąca osób.
Czwartkowa decyzja dotyczy „międzynarodowego ruchu społecznego Memoriał”, który – jak wskazują przedstawiciele organizacji – formalnie nie istnieje. Ich zdaniem nieprecyzyjne sformułowanie ma umożliwić ściganie szerokiego kręgu osób zajmujących się tematyką praw człowieka i historii represji.
W tym samym dniu poinformowano również o przeszukaniu moskiewskiej redakcji niezależnego dziennika „Nowaja Gazieta” przez zamaskowanych funkcjonariuszy. Według mediów państwowych działania miały dotyczyć sprawy związanej z nielegalnym wykorzystaniem danych osobowych.
Memoriał był współlaureatem Pokojowej Nagrody Nobla w 2022 roku, przyznanej wspólnie z białoruskim działaczem Alesiem Bialackim oraz ukraińskim Centrum Wolności Obywatelskich.
Kresy.pl/Reuters
