Agencja Fitch obniża perspektywę Polski na negatywną ze względu na stan finansów publicznych
Agencja ratingowa Fitch obniżyła perspektywę rozwoju polskiej gospodarki ze „stabilnej” na „negatywną”, wskazując na pogarszający się stan finansów publicznych, rosnący deficyt i szybki wzrost długu. Do decyzji odniósł się minister finansów Andrzej Domański, obarczając winą prezydenta Karola Nawrockiego.
5 września Fitch ogłosiła zmianę perspektywy ratingu Polski ze „stabilnej” na „negatywną”, utrzymując jednocześnie długoterminowy rating w walucie obcej na poziomie „A-”. W komunikacie wskazano, że decyzja wynika z rosnącego ryzyka dla finansów publicznych oraz większych, niż wcześniej oczekiwano, deficytów i braku wiarygodnych planów konsolidacji fiskalnej przed wyborami parlamentarnymi w 2027 r. Według agencji bariery polityczne mogą utrudniać wdrażanie niezbędnych reform.
W raporcie Fitch podkreślono: „Od czasu naszej ostatniej analizy ryzyko dla polskich finansów publicznych wzrosło. Znaczne odchylenia fiskalne w latach 2024 i 2025, przy deficycie wynoszącym średnio 6,7 proc. PKB, zwiększone wyzwania polityczne związane z wdrażaniem środków fiskalnych oraz brak wiarygodnej strategii konsolidacji fiskalnej prawdopodobnie utrudnią Polsce znaczące zmniejszenie deficytu fiskalnego przed kolejnymi wyborami parlamentarnymi w 2027 r.” – napisano w raporcie agencji Fitch.
Agencja przewiduje większe deficyty w najbliższych latach. W ocenie Fitch deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych ma wynieść 6,9 proc. PKB w 2025 r., spaść do 6,8 proc. w 2026 r., a następnie do 6,3 proc. w 2027 r. Wskazano, że prognoza odzwierciedla ograniczoną możliwość podwyższania podatków oraz dalszy wzrost inwestycji publicznych i wydatków na obronność, pomimo dodatkowych dochodów wynikających z zamrożenia progów podatku dochodowego oraz wolniejszego wzrostu wynagrodzeń w sektorze publicznym i wydatków socjalnych.
W zakresie długu publicznego Fitch prognozuje, że wskaźnik zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych zwiększy się do 59,3 proc. PKB w 2025 r., z 55,3 proc. w 2024 r. i 49,5 proc. w 2023 r. „Utrzymujący się deficyt pierwotny i emisja gwarancji netto (głównie dla pozabudżetowego funduszu obronnego) spowodują wzrost zadłużenia do 68,3 proc. w 2027 r. (mediana dla ratingu ‘A’: 53,7 proc.). Fitch prognozuje, że w przypadku braku dodatkowych środków konsolidacji fiskalnej zadłużenie w stosunku do PKB będzie nadal rosło” – napisano w raporcie.
W części dotyczącej uwarunkowań politycznych Fitch zwróciła uwagę, że „początek kadencji prezydenta Karola Nawrockiego wskazuje na prawdopodobne wyzwania dla rządu w zakresie realizacji decyzji politycznych. Od początku sierpnia prezydent zawetował różne projekty ustaw i publicznie wyraził sprzeciw wobec podwyżek podatków oraz zaproponował obniżki podatków”. Według agencji, w warunkach silnej polaryzacji politycznej wpływ czynników politycznych na decyzje może rosnąć wraz ze zbliżaniem się wyborów parlamentarnych zaplanowanych na październik 2027 r., co może ograniczyć możliwości wdrażania trudnych politycznie działań, w tym wspierających konsolidację fiskalną.
Fitch podkreśliła również znaczenie środków unijnych dla ścieżki wzrostu. „Niemniej, wdrożenie reform niezbędnych do utrzymania finansowania unijnego pozostanie kluczowe dla utrzymania silnego wzrostu PKB” – dodano w raporcie.
Minister finansów Andrzej Domański skomentował decyzję agencji na portalu X. W swoim wpisie stwierdził, że obniżenie ratingu Polski to wina Karola Nawrockiego.
„Agencja Fitch potwierdziła rating Polski na poziomie A-, obniżając jednak jego perspektywę. Decyzja to konsekwencja m.in. blokowania przez Prezydenta Nawrockiego kluczowych ustaw, co ogranicza przestrzeń do wzmocnienia fundamentów gospodarki i niezbędnej konsolidacji fiskalnej. W tle pozostaje wojna w Ukrainie i związana z nią konieczność ponoszenia rekordowych wydatków na obronność oraz globalna niepewność, której odzwierciedleniem były także ostatnie obniżki ratingów m.in. USA i Austrii. Nasz rząd odbudował wzrost gospodarczy, bezrobocie pozostaje na niskim poziomie, a inflacja spada najszybciej w Europie. Działamy tak, by łączyć stabilne finanse z inwestycjami i koniecznymi wydatkami na bezpieczeństwo. Niemniej, to sygnał ostrzegawczy, który wszyscy – w tym Prezydent i jego doradcy – powinni przyjąć do wiadomości. Poradzimy sobie także z tym wyzwaniem”.
Agencja Fitch potwierdziła rating Polski na poziomie A-, obniżając jednak jego perspektywę. Decyzja to konsekwencja https://t.co/Ad2dByW8tr. blokowania przez Prezydenta Nawrockiego kluczowych ustaw, co ogranicza przestrzeń do wzmocnienia fundamentów gospodarki i niezbędnej…
— Andrzej Domański (@Domanski_Andrz) September 5, 2025
Według Ministerdtwa Finansów, dług publiczny znacząco wzrósł od ostatnich wyborów parlamentarnych. W I kw. 2025 wyniósł 2,1235 bln zł, rok wcześniej 2,0118 bln zł, a w 2023 r. 1,6912 bln zł. Według przewidywań, decyfit budżetu państwa w 2026 r. wyniesie 271,7 mld zł, co stanowi 6,5 proc. PKB
Jak informował na początku września prezes NBP Adam Glapiński, w 2026 r. dług publiczny ma sięgnąć 67 proc. PKB. Mówił, że tak szybkiego narastania długu nie notowaliśmy w najnowszej historii Polski. Jak zaznaczył, deficyt sektora finansów publicznych w 2024 r. osiągnął 6,6 proc. PKB, a według rządowych prognoz w 2025 r. może wzrosnąć do 6,9 proc. PKB. „Już w tym roku dług ma przekroczyć 60 proc. PKB”.
Zobacz także: Deficyt budżetu państwa po lipcu wyniósł blisko 157 mld złotych
Pod koniec lipca Forum Obywatelskiego Rozwoju alarmowało, że państwo wydaje znacznie więcej, niż zarabia, a luka budżetowa rośnie w zastraszającym tempie. W 2024 roku przeciętny Polak „kosztował” państwo 48 tys. zł – i to znacznie więcej, niż państwo na niego zarobiło.
Kresy.pl/gov.pl/reuters.com/X
