Zbrodnia w Dominopolu: UPA zlikwidowała wioskę szlachty zagrodowej, potem urządziła tam miejsce egzekucji
W dniach 10–13 lipca 1943 roku we wsi Dominopol, niegdyś położonej w powiecie włodzimierskim województwa wołyńskiego, UPA zamordowała ponad 250 osób – mężczyzn, kobiet i dzieci.
Oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), przy udziale ludności ukraińskiej, wymordowały niemal wszystkich mieszkańców tej polskiej wsi. Dominopol przestał istnieć. Była to część ludobójstwa, dokonywanego w latach 1943-35 przez OUN-UPA na Polakach.
Przed 1943 rokiem Dominopol zamieszkiwało 60 rodzin polskich, wywodzących się głównie ze szlachty zagrodowej, oraz kilka rodzin ukraińskich. Wiosną 1943 roku we wsi powstał 90-osobowy polski oddział partyzancki pod dowództwem Stanisława (Celestyna?) Dąbrowskiego. Początkowo współpracował on z UPA.
W nocy z 10 na 11 lipca 1943 roku około 30 polskich partyzantów zostało zwabionych do lasu pod pretekstem rozmów i rozstrzelanych. W ciągu następnej doby rozpoczęła się masowa eksterminacja całej wsi. Dominopol został otoczony przez oddziały UPA oraz uzbrojonych ukraińskich cywilów. Napastnicy wtargnęli do domów, mordując śpiących mieszkańców siekierami, nożami i innymi narzędziami gospodarczymi.
Akcję przeprowadziły bojówki z tzw. „Siczy”, tj. oddziałów UPA stacjonujących w lasach świnarzyńskich, dowodzonych przez Porfirego Antoniuka „Sosenkę”. Prawdopodobnie brała w niej również udział bojówka Służby Bezpeky OUN.
W nocy z 12 na 13 lipca Dominopol stał się miejscem zbiorowej egzekucji – UPA przywoziła tam Polaków złapanych na lewym brzegu Turii i również ich mordowała. Miejscowość przestała istnieć – ocalali jedynie nieliczni, którym udało się uciec lub ukryć.
Petronela Władyga, mieszkanka sąsiedniego Swojczowa, wspomina:
„Pamiętam pierwszą ogromną rzeź, jaka była w naszych stronach w dniu 11 lipca 1943 roku we wsi Dominopol, odległej tylko 4 km od Swojczowa. […] Zginął tam mój wujek Lipina Franciszek z całą rodziną. […] Najmłodszy syn, dwuletnie dziecko, nie rozumiał co się stało. Krzyczał, szarpiąc zwłoki rodziny. Ukraińscy oprawcy naśmiewali się z niego przez cały dzień, zanim go zabili.”
Kresy.pl / Historia na mapie / IPN
